Article follows in English
Η τάση των συντηρητικών να κολακεύουν την ακροδεξιά αποδείχθηκε λάθος. Αριστερά και Κέντρο πρέπει να καταλάβουν ότι τα επείγοντα ζητήματα απαιτούν δράση και να σταθούν απέναντι στον αυταρχισμό.
Σήμα κινδύνου για την άνοδο που καταγράφει η ακροδεξιά στην Ευρώπη. Ο κατακερματισμός των πολιτικών δυνάμεων, οι οικονομικές και δημοσιονομικές κρίσεις και η αδυναμία να απαντηθούν τα προβλήματα με αποφασιστικές λύσεις, διαβρώνουν τα πολιτικά συστήματα και αυταρχικά, έως και φασιστικά κόμματα κερδίζουν τις ψήφους των πολιτών.
Ο Ρόμπερτ Μίζικ, αρθρογράφος των εφημερίδων Die Zeit και Die Tageszeitung, βραβευμένος με το Βραβείο της Εταιρίας Τζον Μέιναρντ Κέινς για την Οικονομική Δημοσιογραφία, είναι κατηγορηματικός. Η Αριστερά και το Κέντρο πρέπει να κάνουν ένα κοινό μέτωπο κατά της ακροδεξιάς.
Στο άρθρο του στο Social Europe, υπό τον τίτλο «Το φαινόμενο της τανάλιας στη Δημοκρατία – Γιατί η Αριστερά και το κέντρο πρέπει να ενωθούν ενάντια στον αυξανόμενο αυταρχισμό», δεν μασάει τα λόγια του. Επισημαίνει ότι έχουν ευθύνες για την άνοδο της ακροδεξιάς και πως ήρθε η ώρα, ουσιαστικά, να ξυπνήσουν και να αναλάβουν δράση. Και να σπάσουν τον κύκλο της πολιτικής αποσύνθεσης.
Ο Μίζικ βλέπει τα πολιτικά συστήματα όχι απλώς ως πεδία μάχης παθών, ιδεολογιών και οικονομικών συμφερόντων, αλλά ως συστηματικά λειτουργικές ρυθμίσεις αλληλεπιδράσεων. Κάτι σαν τη θεωρία παιγνίων. «Τις τελευταίες δεκαετίες, έχουμε γίνει μάρτυρες της διάλυσης μεγάλων ομοιογενών ομάδων σε πολυάριθμες υποομάδες – ένα συνονθύλευμα μειονοτήτων», λέει. «Αυτός ο κατακερματισμός, που επιδεινώνεται από την εξατομίκευση και την επακόλουθη αποδυνάμωση ισχυρών πολιτικών δεσμών, έχει βαθιές συνέπειες για τη δημοκρατική διακυβέρνηση», τονίζει.
Κατακερματισμός και επισφαλείς πλειοψηφίες
Σύμφωνα με τον Μίζικ, καθώς η δυσαρέσκεια με τα πολιτικά κόμματα αυξάνεται, εμφανίζονται νέα, κατακερματίζοντας περαιτέρω το πολιτικό τοπίο. Αυτός ο αυξανόμενος κατακερματισμός περιπλέκει τον σχηματισμό κυβέρνησης και καθιστά τις πλειοψηφίες πιο επισφαλείς.
Και όταν σχηματίζονται συνασπισμοί που μπορούν να συμφωνήσουν στον μικρότερο κοινό παρονομαστή, τα αποτελέσματα της πολιτικής δεν βελτιώνονται απαραίτητα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, επιδεινώνονται.
Και αυτό το εκμεταλλεύεται η ακροδεξιά. Όσο η αποφασιστική δράση, οι τολμηρές κινήσεις και η σαφής ηγεσία γίνονται περισσότερο ασαφείς, ενισχύεται η δυσαρέσκεια. Το κυρίαρχο αίσθημα μεταξύ των ψηφοφόρων ότι οι πολιτικοί δεν καταφέρνουν να επιτύχουν ουσιαστικά αποτελέσματα. Οι αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα του πολιτικού συστήματος αναπαράγονται και δημιουργούν μια κατάσταση όπου η αποφασιστική πολιτική είναι σχεδόν αδύνατη.
Η άνοδος των λαϊκιστών και των ακροδεξιών εξτρεμιστών είναι συνέπεια αυτής της στασιμότητας, επισημαίνει ο Μίζικ. Και γίνεται καταλύτης, δημιουργεί το φαινόμενο της τανάλιας: Οι ακροδεξιοί ταραχοποιοί τροφοδοτούν τη δυσαρέσκεια, μετατρέποντάς την σε θυμό και αγανάκτηση, ενώ εκμεταλλεύονται τα αρνητικά συναισθήματα.
Όσο κερδίζουν δύναμη, η δημοκρατική πολιτική παραλύει περισσότερο. Απασχολημένη με την άμυνα κατά του ριζοσπαστισμού, την πρόληψη των χειρότερων αποτελεσμάτων και τη δημιουργία συνασπισμών των οποίων τα μέλη μπορούν να συμφωνήσουν σε κάτι περισσότερο από μια αδιάφορη δέσμευση για «περισσότερα από τα ίδια». Όταν η κοινωνική συνοχή διαβρώνεται, η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος, οδηγώντας σε ακόμη μεγαλύτερη διαίρεση. Αυτή η αντιληπτή πόλωση και αποξένωση που συνοδεύει την άνοδο του ακροδεξιού εξτρεμισμού αυξάνει την αντίληψη της κοινωνικής αποσύνθεσης και παρακμής.
Φαύλος κύκλος ανατροφοδότησης
Ο Μίζικ επισημαίνει ότι το εξής: Ο ακροδεξιός ριζοσπαστισμός είναι ο ίδιος το πρόβλημα για το οποίο διαμαρτύρεται. Η αποσύνθεση που καταγγέλλει. Με αυτόν τον τρόπο, συμβάλλει στην αλυσίδα των αποδεικτικών στοιχείων που ενισχύουν τα αυταρχικά αντανακλαστικά. Ο αυταρχισμός τροφοδοτεί τον αυταρχισμό.
Και ενώ η παγκοσμιοποίηση έχει παραγάγει λύσεις με αφόρητα αργό ρυθμό, φτάνοντας στα όριά της εν μέσω χαοτικής πολυμερούς συνεργασίας, η «αποπαγκοσμιοποίηση» δεν φέρνει λύσεις. Εθνικές πολιτικές ισχύος, εμπορικοί πόλεμοι και δασμού δημιουργούν νέα προβλήματα. Χάνονται αγορές, διαταράσσονται οι αλυσίδες εφοδιασμού, μειώνεται η οικονομική ανάπτυξη, καταστρέφονται ολόκληροι οικονομικούς τομείς.
Και όλα αυτά ενώ μπροστά ο κόσμος έχει μόνο κρίσεις: κλιματική αλλαγή, γήρανση πληθυσμού, έχουν και οικονομικές συνέπειες. Όσο επιλέγονται από τους πολιτικούς στρατηγικές συρρίκνωσης και λιτότητας, οι προοπτικές είναι μόνο ανησυχητικές.
Ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης
Ο Μίζικ παραθέτει επίσης τις ορατές κρίσεις στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Η οικονομία της Γερμανίας έχει παραμείνει στάσιμη για έξι χρόνια και οι ιδιωτικές επενδύσεις παραμένουν αδύναμες. Η Γαλλία αντιμετωπίζει έλλειμμα προϋπολογισμού 5,8% και δημόσιο χρέος στο 113% του ΑΕΠ, εν μέσω κυβερνητικής κρίσης. Στη Γαλλία, επίσης, τα κόμματα δεν μπορούν να συμφωνήσουν σε μια κοινωνικά δίκαιη αλλαγή πορείας που θα συμβιβάσει τις αποταμιεύσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα με πρόσθετα έσοδα από φόρους περιουσίας.
Η διασφάλιση ότι οι μεγάλες περιουσίες συμβάλλουν στο κόστος μέσω της υψηλότερης φορολογίας (π.χ. η πρόταση για τον φόρο Ζουκμάν στην Γαλλία) δεν είναι μόνο θέμα δικαιοσύνης αλλά και οικονομικής αναγκαιότητας. Αλλά δεν υπάρχουν κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες που θα λάβουν αποφασιστικά μέτρα. Και ενώ οι έκτακτες ανάγκες αυξάνονται, οι περισσότεροι από αυτούς που βρίσκονται στην εξουσία έχουν ελάχιστη ενέργεια ή ευελιξία να σκεφτούν και να δράσουν πέρα από τα καθημερινά προβλήματα.
Ο Μίζικ επισημαίνει ότι αυτή η κατάσταση έχει απτές και ψυχοπολιτικές επιπτώσεις. Οι πολίτες αισθάνονται ότι τα πράγματα επιδεινώνονται και ότι σοβαρά προβλήματα έρχοντα. Παράλληλα, βλέπουν ότι αυτοί που βρίσκονται στην εξουσία απλώς κάνουν πειραματισμούς με τις λεπτομέρειες. Για πολλούς, αυτό οδηγεί σε άμεσο φόβο και μια γενικά απαισιόδοξη διάθεση, η οποία με τη σειρά της τροφοδοτεί την ακροδεξιά.
Η ευθύνη Κέντρου και Αριστεράς
Για όλους τους παραπάνω λόγους, ο Ρόμπερτ Μίζικ πιστεύει ότι οι πολιτικές δυνάμεις της Αριστεράς και του συντηρητικού Κέντρου πρέπει, πάνω απ’ όλα, να επιδείξουν την ικανότητά τους να δρουν από κοινού. Υποστηρίζει ότι υπάρχει μια αυξανόμενη επιθυμία η πολιτική να παρέχει λογικές λύσεις αντί να κολλάει σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή να σπαταλάει χρόνο σε άσκοπους πολιτισμικούς πολέμους.
Για τον Μίζικ, η Αριστερά ίσως χρειαστεί να αναγνωρίσει ότι τα κράτη φτάνουν στα οικονομικά τους όρια. Οι συντηρητικοί, πάλι, πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η πελατειακή πολιτική, που ενισχύει τους υπερπλούσιους, δεν είναι πλέον βιώσιμη. Τα επείγοντα ζητήματα απαιτούν ταχεία δράση και όλα αυτά έχουν υψηλό κόστος.
Επίσης, οι συντηρητικοί θα πρέπει να πάψουν να κολακεύουν την ακροδεξιά. Επισημαίνει ότι μερικές φορές δίνουν την εντύπωση ότι βλέπουν τους φασίστες απλώς ως ελαφρώς πιο ριζοσπαστικούς συντηρητικούς (ή τους συντηρητικούς ως μετριοπαθείς φασίστες). Αυτή η αντίληψη υπογραμμίζει μια σημαντική κρίση ταυτότητας εντός του παραδοσιακού συντηρητισμού.
Ο Μίζικ εκτιμά ότι κάποιοι αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι ο αυταρχισμός δεν είναι σχετικός – είναι ο εχθρός. Και για να τον υπονομεύσουν θα πρέπει να επιδείξουν δέσμευση για δράση.
Πηγή: in.gr
The Far-Right Tightens Its Grip on Democracy – The Need for a Common Center-Left Front Against Authoritarianism
The tendency of conservatives to flatter the far-right has proven to be a mistake. The Left and the Center must understand that urgent issues require action and stand up against authoritarianism.
A warning signal is emerging regarding the rise of the far-right in Europe. Political fragmentation, economic and fiscal crises, and the inability to address problems with decisive solutions are eroding political systems, allowing authoritarian, even fascist, parties to gain voters’ support.
Robert Misik, columnist for Die Zeit and Die Tageszeitung and recipient of the John Maynard Keynes Award for Economic Journalism, is categorical: the Left and the Center must form a common front against the far-right.
In his article for Social Europe, titled “The Pincer Phenomenon in Democracy – Why the Left and Center Must Unite Against Rising Authoritarianism,” he speaks frankly. He emphasizes that these political forces bear responsibility for the rise of the far-right and that it is time, essentially, to wake up and take action—to break the cycle of political decay.
Misik views political systems not merely as battlegrounds of passions, ideologies, and economic interests, but as systematically functional arrangements of interactions—something akin to game theory. “In recent decades, we have witnessed the dissolution of large, homogeneous groups into numerous subgroups—a patchwork of minorities,” he says. “This fragmentation, worsened by individualization and the resulting weakening of strong political bonds, has profound consequences for democratic governance.”
Fragmentation and Fragile Majorities
According to Misik, as dissatisfaction with political parties grows, new parties emerge, further fragmenting the political landscape. This increasing fragmentation complicates government formation and makes majorities more precarious.
When coalitions are formed that can only agree on the lowest common denominator, political outcomes do not necessarily improve. In most cases, they worsen.
The far-right exploits this situation. As decisive action, bold moves, and clear leadership become more ambiguous, public dissatisfaction grows. A prevailing sentiment among voters emerges that politicians are failing to achieve meaningful results. Doubts about the effectiveness of the political system multiply, creating a situation in which decisive governance becomes nearly impossible.
The rise of populists and far-right extremists is a consequence of this stagnation, Misik notes. It acts as a catalyst, creating the “pincer phenomenon”: far-right agitators feed dissatisfaction, turning it into anger and outrage, while exploiting negative emotions.
As they gain strength, democratic politics becomes increasingly paralyzed—focused on defending against radicalism, preventing the worst outcomes, and forming coalitions whose members can only agree on something more than a passive commitment to “more of the same.” As social cohesion erodes, the far-right gains ground, leading to even greater division. This perceived polarization and alienation accompanying the rise of far-right extremism intensifies the sense of social decay and decline.
A Vicious Feedback Loop
Misik points out that far-right radicalism is itself the problem it claims to protest—the very disintegration it denounces. In doing so, it contributes to a chain of evidence reinforcing authoritarian reflexes. Authoritarianism breeds authoritarianism.
While globalization has produced solutions at an unbearably slow pace, reaching its limits amid chaotic multilateral cooperation, “de-globalization” does not provide answers. National power politics, trade wars, and tariffs create new problems. Markets are lost, supply chains disrupted, economic growth slows, and entire sectors are destroyed.
Meanwhile, society faces crises: climate change, an aging population, and the associated economic consequences. Political strategies of austerity and contraction exacerbate the outlook, leaving only worrying prospects.
A Question of Social Justice
Misik also cites visible crises across Europe. Germany’s economy has stagnated for six years, with weak private investment. France faces a 5.8% budget deficit and public debt at 113% of GDP amid governmental instability. French political parties cannot agree on socially just reforms that balance pension savings with additional property tax revenue.
Ensuring that the wealthy contribute to public costs through higher taxation (e.g., the proposed “Zucman Tax” in France) is not only a matter of justice but also economic necessity. Yet parliamentary majorities capable of decisive action are lacking. As urgent needs grow, most in power have little energy or flexibility to think or act beyond daily crises.
Misik emphasizes that this situation has tangible psychopolitical effects. Citizens feel that problems are worsening and that serious issues loom. Meanwhile, they see those in power merely experimenting with minor details. For many, this generates immediate fear and a generally pessimistic mood, which in turn fuels the far-right.
The Responsibility of the Center and the Left
For all these reasons, Robert Misik believes that the political forces of the Left and the conservative Center must, above all, demonstrate the ability to act jointly. He argues there is a growing demand for politics to provide rational solutions rather than getting stuck in trivialities or wasting time on pointless culture wars.
For Misik, the Left may need to recognize that states are reaching their financial limits. Conservatives, in turn, must recognize that clientelist politics favoring the super-rich is no longer sustainable. Urgent issues require rapid action—and all of this comes at a high cost.
Moreover, conservatives must stop flattering the far-right. Misik notes that they sometimes give the impression of seeing fascists merely as slightly more radical conservatives (or conservatives as moderate fascists). This perception highlights a major identity crisis within traditional conservatism.
Misik believes that some are beginning to realize that authoritarianism is not relative—it is the enemy. To undermine it, they must demonstrate a commitment to action.
Source: in.gr
