Καλωσορίσατε στη σημερινή μας διάσκεψη με θέμα τις νομοθετικές πρωτοβουλίες του ΑΚΕΛ για τις εκποιήσεις, ένα ζήτημα που εξελίχτηκε την τελευταία δεκαετία σε σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα. Αφού χιλιάδες δανειοληπτών ξεσπιτώθηκαν ή έχασαν την επαγγελματική στέγη, ως αποτέλεσμα ενός δυσμενούς νομοθετικού πλαισίου που προώθησε εξελικτικά η προηγούμενη κυβέρνηση, στηρίζει η παρούσα κυβέρνηση και σταθερά τα κόμματα ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ, μαζί με άλλους περιστασιακούς συνοδοιπόρους εντός Βουλής.
Στον αντίποδα βρίσκεται σταθερά το ΑΚΕΛ και η Κοινοβουλευτική μας Ομάδα. Η οποία εδώ και μια δεκαετία προωθεί αριθμό προτάσεων νόμου, μαζί με κοινωνικές διεκδικήσεις και δράσεις εκτός Βουλής, με άλλα οργανωμένα σύνολα και την κοινωνία των πολιτών. Πάντα ή σχεδόν πάντα βρίσκαμε απέναντί μας τους σταθερούς σωματοφύλακες των τραπεζών και στη συνέχεια και των εταιρειών εξαγοράς ή διαχείρισης πιστώσεων.
Στην προσπάθεια να κτίσουμε δίχτυ προστασίας για δανειολήπτες και εγγυητές, στην προσπάθεια να αποκαταστήσουμε -έστω μερικώς- την ισορροπία ανάμεσα στα προνόμια των τραπεζών και στα δικαιώματα των δανειοληπτών, καταθέσαμε από το 2014 μέχρι σήμερα πέραν των 35 προτάσεων νόμου και τροπολογίες. Μεταξύ άλλων:
• Για την προστασία δανειοληπτών από εκποίηση λόγω αφερέγγυων developers
• Για την έκδοση διατάγματος αναστολής είσπραξης οφειλής ή/και εκποίησης
• Για το δικαίωμα καταγγελίας πιστωτικού ιδρύματος στο Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας
• Για το δικαίωμα πρώτης επιλογής και προνομιακού καθεστώτος αγοράς από τον δανειολήπτη έναντι του τελευταίου προσφοροδότη, σε περίπτωση αναγκαστικής πώλησης
• Για την επέκταση αναστολής εκποίησης σε περιπτώσεις εγκλωβισμένων αγοραστών
• Για την πλήρη απαγόρευση πώλησης δανείου αξίας μέχρι €350000 πρώτης κατοικίας και μικρής επαγγελματικής στέγης
• Για την προστασία των εγγυητών σε σχέση με επαληθεύσιμα χρέη πτωχεύσαντος δανειολήπτη
• Για τη διασφάλιση του δικαιώματος σε στέγη, όπως καθορίζει το σύνταγμα, σε περίπτωση πλειστηριασμού
• Για διατήρηση του δικαιώματος αίτησης/έφεσης από ενυπόθηκο οφειλέτη, για εξασφάλιση διατάγματος αναστολής εκποίησης
• Για ενίσχυση και επέκταση των αρμοδιοτήτων του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου
• Για διαγραφή του υπολοίπου οφειλής σε περίπτωση εκποίησης και πλειστηριασμού, για πρωτοφειλέτες και εγγυητές
Διεκδικήσαμε με συνέχεια και συνέπεια για τους πολλούς, οι οποίοι δεν ήταν, ούτε επέλεξαν να γίνουν αφερέγγυοι. Τίμιους νοικοκυραίους και επαγγελματίες, οι οποίοι για χρόνια εξυπηρετούσαν τα δάνειά τους, αλλά η οικονομική κρίση, η απώλεια εργασίας, η μείωση εισοδημάτων, μια ασθένεια, οδήγησαν στην περιδίνηση των λεγόμενων κόκκινων δανείων. Των μη εξυπηρετούμενων πιστώσεων, που βαφτίστηκαν ετσιθελικά ως τέτοιες φτάνει να υπάρχει καθυστέρηση σε τρεις δόσεις (90 μέρες). Έστω κι αν πλήρωνες κανονικά για μια ζωή.
Είμαστε ξεκάθαροι, ποτέ οι προτάσεις μας δεν αφορούσαν τους λεγόμενους στρατηγικούς κακοπληρωτές. Ούτε και συμφωνούμε πως οι πολίτες δεν πρέπει να τιμούν τις δανειακές τους συμβάσεις. Μιλάμε αποκλειστικά, στοχευμένα, για ανθρώπους που χωρίς υπαιτιότητα βρέθηκαν σε πραγματική αδυναμία εξυπηρέτησης των δανείων τους. Βέβαια, είναι και εκείνοι, που είχαν «μπάρμπα στην Κορώνη» και έτυχαν προκλητικών διαγραφών χρεών και ευνοϊκών αναδιαρθρώσεων.
Εξάλλου, τα στατιστικά δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι στην κυπριακή οικονομία, παρά τη συνολική μείωση στις Μη Εξυπηρετούμενες Χορηγήσεις (ΜΕΧ), προκύπτουν νέα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ως αποτέλεσμα της οικονομικής αβεβαιότητας και των ψηλών χρεώσεων και της μειωμένης ρευστότητας των νοικοκυριών λόγω ακρίβειας, που αυξάνουν τον κίνδυνο καθυστερήσεων πέραν των 90 ημέρων. Γεγονός που καθιστά αναγκαία την αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου, για να γίνει δικαιότερο -τουλάχιστον- για τις επόμενες γενιές, τα νεαρά ζευγάρια και τους νέους επιχειρηματίες.
Για όλους τους πιο πάνω λόγους το 2014, το 2015, το 2018, το 2021, το 2022, το 2023 και το 2025, καταθέσαμε προτάσεις, καταθέσαμε τροπολογίες, διεκδικήσαμε. Δεν θυμηθήκαμε τώρα το θέμα των εκποιήσεων που είναι κοντά οι εκλογές, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι. Αυτό δεν ισχύει για εμάς. Ισχύσει γι’ αυτούς που όλα τα προηγούμενα χρόνια προσάρμοσαν και υπερασπίστηκαν φανατικά το Πλαίσιο εκποιήσεων προς όφελος των τραπεζών κα τώρα προεκλογικά και όψιμα θυμήθηκαν τους δανειολήπτες. Είναι οι ίδιοι που απέτρεψαν μόλις με μια ψήφο την πρότασή μας για φορολόγηση των απροσδόκητων υπερκερδών των τραπεζών. Είναι εκείνοι που τάχθηκαν με τα μεγάλα συμφέροντα αντί με την κοινωνία. Είναι οι ίδιοι -εξάλλου- που έδωσαν μάχες για την κάθοδο των επενδυτικών – λεγόμενων ταμείων, των funds, στην Κύπρο και ψήφισαν και τις σχετικές βολικές νομοθεσίες.
Ως αποτέλεσμα της επιμονής μας, άρχισε χτες η συζήτηση στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής. Το ΑΚΕΛ θα αναζητήσει συμμαχίες στη βασική μας πρόταση που αφορά το αυτονόητο δικαίωμα πρόσβασης στη δικαιοσύνη με στόχο την αναστολή εκποίησης μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης, όταν υπάρχει ισχυρισμός για καταχρηστικές ρήτρες ή αμφισβήτηση υπολοίπου. Αυτή η κεντρική μας πρόταση όπως και άλλες που αφορούν δικαιώματα εγγυητών, διαγραφή του υπολοίπου, απαγόρευση υπερδιπλασιασμού του αρχικού ποσού του δανείου και άλλα θα πρέπει να τεθούν σύντομα προς ψήφιση, έχοντας υπόψη την κωλυσιεργία και τις προσπάθειες παρεμπόδισης που υπήρξε όλα τα προηγούμενα χρόνια, όταν επιχειρούσαμε να στείλουμε σχετικά θέματα στην Ολομέλεια.
Έχουν τελειώσει τα ψεύτικα άλλοθι. Το 2018 μάς έλεγαν ότι τα Δικαστήρια θα δημιουργούσαν ειδική δικαιοδοσία. Πιο πριν εξήγγειλαν σχέδια που δεν εφάρμοσαν ποτέ, ή ποτέ με αποτελεσματικό και δίκαιο τρόπο (πχ ΕΣΤΙΑ 2).
Για ακόμα μια φορά, ο κάθε Βουλευτής, η κάθε Βουλεύτρια, η κάθε πολιτική δύναμη στη Βουλή, θα κληθεί να πάρει θέση. Με τις τράπεζες ή με την κοινωνία; Με τους πολλούς για την κοινωνία, ή με τους λίγους για τα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα;
