Text follows in English
Τον Μάιο του 2026 θα υπάρξει και Μπλε φεγγάρι
Εχουν περάσει πάνω από 25 χρόνια από την τελευταία φορά που η ηπειρωτική Ευρώπη παρακολούθησε ολική έκλειψη Ηλίου. Ηταν Αύγουστος του 1999, όταν η Σελήνη κάλυψε τον Ηλιο και ο ουρανός σκοτείνιασε για λίγο σε περιοχές της Ευρώπης. Είκοσι επτά χρόνια μετά, μια ολική έκλειψη Ηλίου επιστρέφει στην Ευρώπη με τη μεσογειακή γειτονιά μας, την Ισπανία, να μπαίνει στο επίκεντρό της.
Η έκλειψη θα ξεκινήσει το ταξίδι της στη βόρεια Ρωσία, θα διασχίσει τον Αρκτικό Ωκεανό και την ανατολική Γροιλανδία, θα είναι στο μέγιστό της ανοιχτά της Ισλανδίας και τελικά θα φτάσει στη βόρεια Ισπανία λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου. Ισπανικές πόλεις θα δουν τη Σελήνη να καλύπτει πλήρως τον Ήλιο για ένα λεπτό και 50 δευτερόλεπτα. Στη βόρεια Αμερική, τη δυτική Αφρική και άλλα σημεία της Ευρώπης θα είναι ορατή ως μερική έκλειψη. Το μονοπάτι της μερικής έκλειψης περιλαμβάνει και μερικές βορειοδυτικές περιοχές της Ελλάδας (Κέρκυρα, Ηγουμενίτσα, Κόνιτσα, Καστοριά, Φλώρινα), αλλά το ποσοστό της είναι τόσο μικρό που πρακτικά είναι μη παρατηρήσιμη.
Αυτή είναι η πρώτη ολική έκλειψη στην Ισπανία από το 1905 και η πρώτη στην Ισλανδία από το 1954. Η επόμενη ευκαιρία για την Ευρώπη να βιώσει παρόμοιο γεγονός θα είναι πολύ σύντομα, στις 2 Αυγούστου 2027 και το μονοπάτι της ολικότητας περιλαμβάνει τμήματα της νότιας Ισπανίας, του Μαρόκο, της Αλγερίας, της Τυνισίας, της Λιβύης, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας. Το 2027, η νότια Ελλάδα θα έχει την ευκαιρία να δει σημαντικά μεγάλο ποσοστό της μερικής έκλειψης.
Οπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Φιόρη Μεταλληνού, αστροφυσικός στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, υπεύθυνη για δράσεις διάχυσης της επιστήμης, και εθνική συντονίστρια διάχυσης της Αστρονομίας της Διεθνούς Αστρονομικής Ενωσης για την Ελλάδα, η ολική έκλειψη στη Μεσόγειο προσφέρει στους επιστήμονες της νότιας Ευρώπης και κυρίως της Ελλάδας περισσότερες ευκαιρίες για τη μελέτη της κορώνας του Ηλιου και την εξαγωγή συμπερασμάτων για την εξέλιξη και τις διαδικασίες που συντελούνται εκεί.
«Όταν γίνονται εκλείψεις, έχουμε την ευκαιρία οι ηλιακοί φυσικοί να παρατηρούμε την εξώτερη ατμόσφαιρα του Ήλιου, τη λεγόμενη ηλιακή κορώνα ή ηλιακό στέμμα, που αποκαλύπτεται όταν σκοτεινιάσει ο Ηλιος. Φωτογραφίζουμε την κορώνα και μελετάμε τη σύστασή της από διάφορα στοιχεία. Δεν έχει πάντα την ίδια σύσταση, αυτό εξαρτάται από την ηλιακή δράση. Οπότε είναι σημαντικό να παρατηρούμε την κορώνα, να δούμε τις διεργασίες που δημιουργούνται και να συγκρίνουμε με άλλες εκλείψεις για να κατανοήσουμε τις διεργασίες που συντελούνται».
Επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμοι από την Ελλάδα, όπως μέλη του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας, έχουν αρχίσει ήδη να οργανώνουν τα ταξίδια τους στην Ισπανία, για να παρατηρήσουν το φαινόμενο.
Στις 17 Φεβρουαρίου 2026 θα συμβεί άλλη μία έκλειψη Ηλίου, δακτυλιοειδής αυτή τη φορά. Κατά τη διάρκειά της η Σελήνη περνά μπροστά από τον Ήλιο αλλά δεν τον καλύπτει πλήρως με αποτέλεσμα ο ηλιακός δίσκος να φαίνεται ως φωτεινός δακτύλιος γύρω από το σκοτεινό φεγγάρι. Η έκλειψη αυτή θα είναι ορατή μόνο στην Ανταρκτική, ενώ η μερική έκλειψη θα φανεί από τη νότια Αφρική και νότια σημεία της Αργεντινής και της Χιλής.
Μπορεί η κορύφωση της δραστηριότητας του Ήλιου (ηλιακό μέγιστο) να ολοκληρώθηκε το 2025, ωστόσο η ηλιακή δραστηριότητα είναι μεγάλη και το 2026, και αυτό έχει ως συνέπεια να συνεχίζουμε και τη χρονιά που έρχεται να βλέπουμε πιο εντυπωσιακό Σέλας, κυρίως στις Βόρειες χώρες.
Υπερπανσέληνοι και σεληνιακές εκλείψεις
Μια λιγότερο γνωστή πληροφορία είναι ότι μια ηλιακή έκλειψη συμβαίνει πάντα περίπου δύο εβδομάδες πριν ή έπειτα από μια σεληνιακή έκλειψη. Ετσι, και τις δύο ηλιακές εκλείψεις του 2026 θα ακολουθήσουν και σεληνιακές εκλείψεις.
Το πρωί της 3ης Μαρτίου 2026 μια ολική έκλειψη Σελήνης θα δώσει στη Σελήνη απόκοσμες πορτοκαλί αποχρώσεις. Είναι γνωστή ως ματωμένη Σελήνη. Καθώς η Γη κινείται μεταξύ του Ηλιου και της Σελήνης, η σκιά της καλύπτει πλήρως την επιφάνεια της Σελήνης. Το φως του Ήλιου περνά μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης, τα μικρότερα μπλε μήκη κύματος διασκορπίζονται στην ατμόσφαιρα της Γης, ενώ τα μεγαλύτερα κόκκινα και πορτοκαλί μήκη κύματος τη διαπερνούν και φτάνουν στη Σελήνη δίνοντάς της μια χάλκινη λάμψη. Η ολική έκλειψη Σελήνης θα είναι ορατή σε μεγάλο μέρος της Βόρειας και Νότιας Αμερικής, στον Ειρηνικό και σε μεγάλα τμήματα της Ασίας και της Ωκεανίας.
Μερική έκλειψη Σελήνης θα συμβεί από τις 27 στις 28 Αυγούστου, η οποία θα είναι καλύτερα ορατή από μέρη της Αφρικής, της Ευρώπης (και από την Ελλάδα) και της Ασίας. Στην Αθήνα θα είναι ορατή στις 6.50 το πρωί της 28ης Αυγούστου 2026.
Το 2026 μας επιφυλάσσει επίσης τρεις υπερπανσελήνους: στην έναρξη της νέας χρονιάς (3 Ιανουαρίου), στις 24 Νοεμβρίου και στις 23 Δεκεμβρίου 2026. Η υπερπανσέληνος φαίνεται πιο φωτεινή και μεγάλη από το μέσο φεγγάρι, επειδή κατά τη διάρκειά της η Σελήνη βρίσκεται κοντά στο περίγειο, δηλαδή στο πλησιέστερο σημείο στη Γη.
Τον Μάιο του 2026 θα υπάρξει και Μπλε φεγγάρι, δηλαδή δεύτερη πανσέληνος μέσα στον ίδιο μήνα. (1 και 31 Μαΐου).
Οι βροχές διαττόντων αστέρων εντυπωσιάζουν κάθε χρόνο τους παρατηρητές, ωστόσο φέτος στις 12 και 13 Αυγούστου θα υπάρξει κορύφωση της βροχής των Περσείδων με πολύ καλές συνθήκες: οι συγκεκριμένες ημερομηνίες συμπίπτουν με μια νέα Σελήνη και αυτό σημαίνει ότι το σεληνιακό φως δεν θα επηρεάσει τη θέαση των Περσείδων. Η βροχή των Περσείδων θα διαρκέσει από τις 14 Ιουλίου έως την 1η Σεπτεμβρίου του 2026.
Πηγή: checkincyprus.com
Eclipses and Supermoons: The Astronomical Calendar of 2026
May 2026 will also bring a Blue Moon
More than 25 years have passed since the last time mainland Europe witnessed a total solar eclipse. It was August 1999, when the Moon covered the Sun and the sky darkened briefly over parts of Europe. Twenty-seven years later, a total solar eclipse returns to Europe, with our Mediterranean neighbour, Spain, taking centre stage.
The eclipse will begin its journey in northern Russia, cross the Arctic Ocean and eastern Greenland, reach its maximum off the coast of Iceland, and finally arrive in northern Spain shortly before sunset. Spanish cities will see the Moon completely cover the Sun for one minute and 50 seconds. In North America, western Africa and other parts of Europe, it will be visible as a partial eclipse. The path of the partial eclipse also includes some north-western regions of Greece (Corfu, Igoumenitsa, Konitsa, Kastoria, Florina), but the percentage will be so small that it will be practically unobservable.
This will be the first total solar eclipse in Spain since 1905 and the first in Iceland since 1954. Europe’s next opportunity to experience a similar event will come very soon, on 2 August 2027, when the path of totality will include parts of southern Spain, Morocco, Algeria, Tunisia, Libya, Egypt and Saudi Arabia. In 2027, southern Greece will have the chance to observe a significantly large percentage of the partial eclipse.
As Fiori Metallinou explains to ANA-MPA, astrophysicist at the National Observatory of Athens, responsible for science outreach activities and national coordinator for astronomy outreach of the International Astronomical Union in Greece, the total eclipse in the Mediterranean offers scientists in southern Europe—and especially in Greece—more opportunities to study the Sun’s corona and draw conclusions about its evolution and the processes taking place there.
“When eclipses occur, we solar physicists have the opportunity to observe the outer atmosphere of the Sun, the so-called solar corona, which is revealed when the Sun darkens. We photograph the corona and study its composition of various elements. It does not always have the same composition; this depends on solar activity. Therefore, it is important to observe the corona, examine the processes that develop there and compare them with other eclipses in order to understand the phenomena taking place.”
Professional and amateur astronomers from Greece, including members of the Association of Friends of Astronomy, have already begun organising their trips to Spain to observe the phenomenon.
On 17 February 2026, another solar eclipse will occur—this time an annular one. During an annular eclipse, the Moon passes in front of the Sun but does not cover it completely, resulting in the solar disc appearing as a bright ring around the dark Moon. This eclipse will be visible only in Antarctica, while the partial eclipse will be seen from southern Africa and southern parts of Argentina and Chile.
Although the peak of solar activity (solar maximum) was completed in 2025, solar activity remains high in 2026. As a result, we will continue to see more impressive auroras in the coming year, mainly in northern countries.
Supermoons and lunar eclipses
A lesser-known fact is that a solar eclipse always occurs approximately two weeks before or after a lunar eclipse. Thus, both solar eclipses of 2026 will be followed by lunar eclipses.
On the morning of 3 March 2026, a total lunar eclipse will give the Moon eerie orange hues. It is known as a Blood Moon. As the Earth moves between the Sun and the Moon, its shadow completely covers the Moon’s surface. Sunlight passes through Earth’s atmosphere; the shorter blue wavelengths are scattered, while the longer red and orange wavelengths pass through and reach the Moon, giving it a coppery glow. The total lunar eclipse will be visible across much of North and South America, the Pacific, and large parts of Asia and Oceania.
A partial lunar eclipse will occur from 27 to 28 August and will be best visible from parts of Africa, Europe (including Greece) and Asia. In Athens, it will be visible at 6:50 a.m. on 28 August 2026.
The year 2026 will also feature three supermoons: at the start of the new year (3 January), on 24 November and on 23 December 2026. A supermoon appears brighter and larger than an average full Moon because it occurs when the Moon is near perigee, its closest point to Earth.
In May 2026, there will also be a Blue Moon—that is, a second full Moon within the same month (1 and 31 May).
Meteor showers impress observers every year; however, on 12 and 13 August 2026, the Perseid meteor shower will peak under excellent conditions. These dates coincide with a new Moon, meaning that moonlight will not interfere with viewing the Perseids. The Perseid meteor shower will last from 14 July to 1 September 2026.
Source: checkincyprus.com
