Η Μαρίνα Χριστοφή μας μιλά για την Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ)

October 27, 2025

Article follows in English

Γράφει η Μαρίνα Χριστοφή
Ειδική Παιδαγωγός, Λάρνακα
Τηλέφωνο: 99 682920
Email: marinachristofi11@gmail.com
(Περισσότερα για τη Μαρίνα εδώ)

Κάθε βδομάδα, η Μαρίνα γράφει το δικό της άρθρο στο SkalaTimes για θέματα που αφορούν τα παιδιά μας. Αν έχετε ερωτήσεις ή απορίες για τις οποίες θα θέλατε να γράψει σε μελλοντικό της άρθρο, μπορείτε να επικοινωνήσετε απευθείας μαζί της στο email: marinachristofi11@gmail.com

Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ)

Με απλά λόγια…
 Πρόκειται για μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που συνοδεύει το άτομο σε ολόκληρη την ζωή του
 Τα άτομα με διαταραχή αυτιστικού φάσματος δεν είναι ποτέ ίδια μεταξύ τους

Οι βασικές δυσκολίες είναι:

Η επικοινωνία και η κοινωνική αλληλεπίδραση με άλλα άτομα
Η αντίληψη και η επεξεργασία όσων γίνονται γύρω του
Η διαχείριση των συναισθημάτων και των συνηθειών του

Ενδείξεις που μπορεί να παρατηρηθούν σε ένα παιδί με διαταραχή αυτιστικού φάσματος:
 Δεν ανταποκρίνεται στο άκουσμα του ονόματος του
 Δυσκολεύεται ή αποφεύγει να κρατήσει βλεμματική επαφή
 Δεν χαμογελά και δεν ανταποκρίνεται στο χαμόγελο των άλλων
 Δυσκολεύεται να επικοινωνήσει ή να παίξει με τα άλλα παιδιά και προτιμάει να απομονώνεται στο παιχνίδι και να παίζει μόνο του
 Δείχνει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για κάποια πράγματα και καθόλου για κάποια άλλα
 Μιλάει για τον εαυτό του στο τρίτο πρόσωπο π.χ. «Ο Γιώργος θέλει νερό» αντί «Θέλω νερό»
 Καθυστερεί να μιλήσει ή αντίθετα έχει αναπτυγμένο προφορικό λόγο
 Επαναλαμβάνει λέξεις ή φράσεις χωρίς λόγο (ηχολαλία)
 Κάνει επαναλαμβανόμενες κινήσεις π.χ. κουνάει τα χέρια, στριφογυρίζει ή χοροπηδάει
 Έχει έντονη αντίδραση ή δυσφορία σε ήχους, μυρωδιές, γεύσεις ή υφές
 Δυσκολεύεται να καταλάβει τις σκέψεις και τα συναισθήματα των άλλων ή να εκφράσει τα δικά του
 Θέλει να ακολουθεί σταθερή ρουτίνα και θυμώνει όταν αυτή αλλάζει
 Εστιάζει υπερβολικά σε λεπτομέρειες αντικειμένων ή τα τοποθετεί με συγκεκριμένο τρόπο π.χ. στη σειρά
 Δεν αντιλαμβάνεται πάντα τους κοινωνικούς κανόνες ή το πως πρέπει να συμπεριφέρεται σε διάφορες κοινωνικές καταστάσεις
 Δεν κατανοεί ή δεν αντιδράει στο χιούμορ
 Δεν ζητάει λεκτικά τα αντικείμενα που επιθυμεί αλλά τα ζητάει δείχνοντας τα
 Μπορεί να χάσει κάποιες δεξιότητες που είχε αποκτήσει προηγουμένως
 Έχουν επιλεκτικότητα στην τροφή
 Περπατάνε συνήθως στις μύτες των ποδιών

Αίτια
Η αιτία της διαταραχής του αυτιστικού φάσματος δεν είναι μια. Έρευνες έχουν δείξει ότι συνδέεται με πολλούς διαφορετικούς παράγοντες.
 Γενετικοί παράγοντες
Τα γονίδια παίζουν σημαντικό ρόλο. Σε πολλά παιδιά με ΔΑΦ έχουν βρεθεί μικρές αλλαγές στο DNA που επηρεάζουν τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλος. Αυτές οι αλλαγές μπορεί να υπάρχουν στην οικογένεια ή να εμφανίζονται για πρώτη φορά στο παιδί.
 Περιβαλλοντικοί παράγοντες
Υπάρχουν περιβαλλοντικοί παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν.
Αυτοί μπορεί να είναι:
 Προωρότητα
 Επιπλοκές στην εγκυμοσύνη ή στη γέννα
 Έντονο στρες ή ασθένεια κατά την εγκυμοσύνη
 Προχωρημένη ηλικία γονιών

Αντιμετώπιση
Η διαταραχή του αυτιστικού φάσματος είναι ένα διαφορετικός τρόπος σκέψεις και επικοινωνίας. Αυτό που χρειάζεται είναι στήριξη, κατανόηση και σωστή καθοδήγηση.
 Έγκαιρη διάγνωση και έγκαιρη παρέμβαση
Όσο πιο νωρίς γίνει η διάγνωση και ξεκινήσει η παρέμβαση τόσο καλύτερα αποτελέσματα υπάρχουν. Η πρώιμη παρέμβαση βοηθάει το παιδί να αναπτύξει τις δεξιότητες του, να επικοινωνεί και να αλληλεπιδρά καλύτερα με το περιβάλλον του.
 Εκπαίδευση
Η εκπαίδευση μέσω προγραμμάτων παρέμβασης είναι εξίσου σημαντική. Οι συνεδρίες εργοθεραπείας, λογοθεραπείας, ειδικής εκπαίδευσης και εκπαιδευτική ψυχολόγου θα βοηθήσουν πολύ στην πρόοδο του παιδιού. Τα προγράμματα παρέμβασης πρέπει να είναι
προσαρμοσμένα στις ανάγκες του.
 Συμβουλευτική και στήριξη γονέων
Οι γονείς πολλές φορές έχουν άγχος και απογοήτευση όταν μάθουν για τη διάγνωση. Η συμβουλευτική θα τους βοηθήσει να μάθουν τρόπους έτσι ώστε να αντιμετωπίζουν τις οποιεσδήποτε δυσκολίες του παιδιού τους στο σπίτι.
 Ομαδικές δραστηριότητες
Τα ομαδικά προγράμματα είναι πολύ σημαντικά στην ανάπτυξη των κοινωνικών δεξιοτήτων των παιδιών. Μέσω των παιχνιδιών τους βοηθάει πολύ να επικοινωνούν και να συνεργάζονται με άλλα παιδιά καθώς επίσης και να ακολουθούν κανόνες.
 Φαρμακευτική Αγωγή
Μερικές φορές χρειάζεται και φαρμακευτική αγωγή. Αυτό γίνεται μόνο όταν το παιδί έχει πολύ έντονες δυσκολίες στη συμπεριφορά ή όταν το παιδί έχει κάποια άλλη διαταραχή σε συνδυασμό με την ΔΑΦ. Τα φάρμακα βοηθούν το παιδί να είναι πιο ήρεμο, να συγκεντρώνεται
καλύτερα και να συμμετέχει πιο ομαλά στις δραστηριότητες του.

Όλοι οι άνθρωποι είμαστε διαφορετικοί, αλλά η αυτή η διαφορετικότητα είναι που μας κάνει ξεχωριστούς. Κάθε παιδί έχει τη δική του φωνή και το δικό του τρόπο να εκφράζει τα συναισθήματα του είτε αυτά είναι αρνητικά είτε αυτά είναι θετικά. Ως γονείς πρέπει να είστε στο πλευρό των παιδιών σας και να τα στηρίζετε. Να θυμάστε πως δεν χρειάζεται να
είστε τέλειοι αρκεί να είστε δίπλα τους με αγάπη και υπομονή. Μην σταματήσετε να πιστεύετε στο παιδί σας γιατί η δική σας αισιοδοξία του δίνει δύναμη να συνεχίσει.

Marina Christofi talks to us about Autism Spectrum Disorder (ASD)

Written by Marina Christofi
Special Educator, Larnaca
Phone: 99 682920
Email: marinachristofi11@gmail.com
(More about Marina here)

Every week, Marina writes her own column for SkalaTimes, focusing on topics related to our children.
If you have any questions or issues you’d like her to address in a future article, you can contact her directly at marinachristofi11@gmail.com.

Autism Spectrum Disorder (ASD)

In simple terms…

It is a neurodevelopmental disorder that accompanies a person throughout their life.
No two individuals with Autism Spectrum Disorder are ever the same.
The main difficulties include:
1. Communication and social interaction with others
2. Perception and processing of what happens around them
3. Managing emotions and habits

Signs that may be observed in a child with Autism Spectrum Disorder:

Does not respond when their name is called
Has difficulty maintaining or avoids eye contact
Does not smile or respond to others’ smiles
Struggles to communicate or play with other children and prefers to play alone
Shows intense interest in certain things and none in others
Speaks about themselves in the third person (e.g., “George wants water” instead of “I want water”)
May have delayed speech or, conversely, advanced verbal ability
Repeats words or phrases without purpose (echolalia)
Engages in repetitive movements such as hand flapping, spinning, or jumping
Has strong reactions or discomfort to certain sounds, smells, tastes, or textures
Finds it difficult to understand others’ thoughts and emotions or to express their own
Needs a stable routine and becomes upset when it changes
Focuses excessively on object details or arranges them in a specific order
Does not always understand social rules or how to behave in various social situations
Does not understand or respond to humor
Does not verbally request desired objects but points to them instead
May lose skills previously acquired
Has selective eating habits
Often walks on tiptoes

Causes
The cause of Autism Spectrum Disorder is not singular. Research has shown that it is linked to multiple different factors.

Genetic factors
Genes play a significant role. Many children with ASD have small DNA variations that affect brain function. These changes may be inherited or may appear for the first time in the child.

Environmental factors
Certain environmental factors may also contribute, such as:

Premature birth
Complications during pregnancy or delivery
Severe stress or illness during pregnancy
Advanced parental age

Management and Support
Autism Spectrum Disorder is simply a different way of thinking and communicating. What is needed is support, understanding, and proper guidance.

Early diagnosis and intervention
The earlier the diagnosis and intervention begin, the better the outcomes. Early intervention helps the child develop skills, communicate, and interact more effectively with their environment.

Education
Education through intervention programs is equally important. Occupational therapy, speech therapy, special education, and educational psychology sessions greatly assist the child’s development. Intervention programs must be tailored to each child’s needs.

Parental counseling and support
Parents often experience anxiety and disappointment when they first receive the diagnosis. Counseling can help them learn strategies to manage their child’s challenges at home.

Group activities
Group programs are very important for developing children’s social skills. Through play, they learn to communicate and cooperate with others and to follow rules.

Medication
In some cases, medication may be necessary — only when the child faces severe behavioral difficulties or another disorder coexists with ASD. Medication can help the child feel calmer, focus better, and participate more smoothly in daily activities.