Text follows in English
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Το 3ο Larnaka Talk με θέμα την Βιώσιμη Ανάπτυξη της Λάρνακας, προσέλκυσε μεγάλο ενδιαφέρον από το κοινό της πόλης.
Στο πάνελ συμμετείχαν, ο Δήμαρχος Λάρνακας Ανδρέας Βύρας, ο Πρόεδρος του ΕΟΑ Λάρνακας Άγγελος Χατζηχαραλάμπους, ο Αρχιτέκτονας Δρ Ανδρέας Παπαλλάς και ο ιδρυτής της πρωτοβουλίας Larnaka Talks, Μιχάλης Καλοπαίδης.
Όπως δήλωσε ο κ. Καλοπαίδης “αυτό που φάνηκε ξεκάθαρα μέσα από τη συζήτηση, είναι ότι η Λάρνακα χρειάζεται μια αειφόρα ανάπτυξη που θα ενδυναμώσει την επιχειρηματικότητα της πόλης και θα δημιουργήσει υποδομές, χωρίς να αλλάξει ο ανθρώπινος χαρακτήρας της πόλης. Η Λάρνακα χρειάζεται μια ανάπτυξη που θα βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο όλων των πολιτών.”
Τα συγκεκριμένα σημεία δράσης που αναδείχθηκαν μέσω της συζήτησης είναι τα εξής:
Ενδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης:
Μεταφορά περισσότερων εξουσιών και οικονομικών πόρων από το κεντρικό κράτος στην τοπική αυτοδιοίκηση. Με αυτόν τον τρόπο, οι τοπικές αρχές, που έχουν καλύτερη γνώση του πεδίου, θα μπορούν να κάνουν πιο αποδοτική και αποτελεσματική διαχείριση σε θέματα όπως οι δημόσιες συγκοινωνίες μέσα στην πόλη, ο σχεδιασμός του αστικού οδικού δικτύου και η συντήρησή του.
Επιπρόσθετα, η λειτουργία της δημοτικής αστυνομίας, η οποία θα έχει τις κατάλληλες εξουσίες, θα μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη διαχείριση της παραβατικότητας σε θέματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα του πολίτη, όπως η καθαριότητα, η ηχορύπανση, οι τροχαίες παραβάσεις κ.λπ.
Στρατηγικός Σχεδιασμός:
Αναγνωρίζεται η σημασία του στρατηγικού σχεδιασμού, καθώς και της αξιοποίησης του υφιστάμενου στρατηγικού πλάνου για την εξασφάλιση ευρωπαϊκών κονδυλίων που αφορούν την υλοποίηση έργων μεγάλης κλίμακας, με ιδιαίτερη έμφαση στους πυλώνες που αφορούν τη Γαλάζια και Πράσινη Ανάπτυξη, αλλά και στον πυλώνα που αφορά τη διατήρηση του ανθρώπινου χαρακτήρα της Λάρνακας.
Πολεοδομικός Σχεδιασμός:
Αναγνωρίστηκε η σημασία της δημιουργίας ενός βιώσιμου πολεοδομικού πλάνου και ότι εντός του 2026 ολοκληρώνεται ο σχεδιασμός του πλάνου που θα ακολουθηθεί για την επόμενη δεκαετία. Επίσης, αναγνωρίζεται ότι η κατασκευή ψηλών κτιρίων μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ανάπτυξης (π.χ. προσέλκυση πανεπιστημίων ή διεθνών εταιρειών). Ταυτόχρονα, αναγνωρίζεται η σημασία της σωστής χωροθέτησης αυτών των κτιρίων σε περιοχές που δεν θα προκαλούν κοινωνικές ανισορροπίες, δεν θα εμποδίζουν τη φυσική και οπτική πρόσβαση στη θάλασσα, δεν θα αλλοιώνουν τον ιστορικό χαρακτήρα της πόλης και δεν θα επιβαρύνουν τις γειτονιές και τα δίκτυα της πόλης (π.χ. οδικό δίκτυο, δίκτυο λυμάτων κ.λπ.).
Γι’ αυτό, όπως αναφέρθηκε, τα ψηλά κτίρια πρέπει να τοποθετηθούν σε νέες περιοχές και όχι σε τοποθεσίες όπως οι Φοινικούδες ή να είναι διάσπαρτα σε γειτονιές, όπως γίνεται στη Λεμεσό. Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της στοχευμένης αναβάθμισης των παραδοσιακών και προσφυγικών γειτονιών (π.χ. Άη Γιάννης, Τσιακκιλερό) για να αποφευχθεί η υποβάθμισή τους. Τέλος, η συζήτηση αναφέρθηκε και στη σημασία της ζωνοποίησης των γειτονιών, έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι κάποιες γειτονιές θα μπορούν να διατηρήσουν τον παραδοσιακό οικιστικό τους χαρακτήρα μέσω αυστηρών ορίων ύψους και πυκνότητας.
Βιώσιμη Κινητικότητα:
Η συζήτηση επικεντρώθηκε και στη σημασία του να επενδύσουμε στη βιώσιμη κινητικότητα με την κατασκευή υποδομών όπως λεωφορειολωρίδες, ποδηλατόδρομοι, συστήματα «park and ride» και μέσα δημόσιας συγκοινωνίας για μετακινήσεις εντός της πόλης.
Επιπρόσθετα, συζητήθηκε το μοντέλο της «Πόλης των 15 Λεπτών», το οποίο έχει αποδειχθεί επιτυχημένο μέσω της εφαρμογής του σε άλλες πόλεις του εξωτερικού. Η «Πόλη των 15 Λεπτών» προωθεί την ανάπτυξη κτιρίων μικτών χρήσεων (κατοικία, εμπόριο, γραφεία) και θα συμβάλει στη μείωση του κυκλοφοριακού προβλήματος, αφού οι πολίτες θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες με λιγότερη μετακίνηση.
Κοινωνική Στέγαση:
Η κοινωνική στέγαση, μέσω της αξιοποίησης κρατικής γης και της γης που προσφέρεται στον Δήμο ως αντισταθμιστικό μέτρο για την αδειοδότηση άλλων αναπτύξεων, μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία προσιτής στέγης για άτομα με χαμηλά εισοδηματικά κριτήρια.
Πιο συγκεκριμένα, η πρόταση αφορά την ανέγερση πολυκατοικιών μέσω του Δήμου και την παραχώρηση των διαμερισμάτων με προσιτό ενοίκιο. Παράλληλα, όπως αναφέρθηκε στη συζήτηση, η κοινωνική στέγαση πρέπει να αναπτυχθεί με τρόπο που να διασφαλίζει την αποφυγή δημιουργίας «γκέτο». Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της μικτής ανάπτυξης, δηλαδή της ανάμειξης των υποδομών κοινωνικής στέγασης με άλλους τύπους κατοικιών και υποδομών.
Διαφάνεια και συμπερίληψη:
Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της διαφάνειας στη λήψη αποφάσεων και της συμμετοχής των πολιτών στη δημόσια διαβούλευση. Οι ομιλητές πρότειναν τη δημιουργία δημόσιας ψηφιακής πλατφόρμας, όπου οι πολίτες θα μπορούν να βλέπουν όλες τις εκκρεμείς πολεοδομικές άδειες και να υποβάλλουν σχόλια. Όπως αναφέρθηκε, αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της μετεξέλιξης της πλατφόρμας «Ιππόδαμος».
Παράλληλα, τονίστηκε η ανάγκη για κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο και μηχανισμούς που θα διασφαλίζουν την έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών για τις εν εξελίξει διαβουλεύσεις και θα διευκολύνουν τη συμμετοχή τους — είτε αυτές έχουν να κάνουν με τις πολεοδομικές άδειες είτε με τις ευρύτερες αποφάσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Προληπτική αναβάθμιση υποδομών:
Η μετάβαση σε ένα μοντέλο προληπτικού προγραμματισμού, ώστε οι υποδομές να είναι έτοιμες πριν από την ολοκλήρωση μεγάλων αναπτύξεων, είναι επιβεβλημένη. Το παράδειγμα που αναφέρθηκε στη συζήτηση αφορά την περιοχή των Λιβαδιών και της Ορόκλινης, για τις οποίες χρειάζεται προληπτική αναβάθμιση των υπόγειων δικτύων (ύδρευση, αποχέτευση, όμβρια), αλλά και του οδικού δικτύου, για αποφυγή κυκλοφοριακής συμφόρησης.
Επιβολή νομιμότητας και υποχρέωση συντήρησης των κτιριακών υποδομών:
Η αντιμετώπιση των παράνομων κατασκευών και αυθαιρεσιών σε δημόσιους χώρους, αλλά και σε ιδιωτικές και κοινοτικές κατοικίες, είναι ένα μείζον θέμα. Όπως επίσης είναι και το θέμα που αφορά την επίβλεψη και τη διασφάλιση της σωστής συντήρησης των κοινοτικών κατοικιών. Οι ΕΟΑ μπορούν να επιβλέπουν την εφαρμογή των πιο πάνω και να επιβάλλουν τα ανάλογα πρόστιμα και περιορισμούς. Για την επιτυχή εφαρμογή του μέτρου, απαιτείται η στελέχωση ενός νέου τμήματος και η δέσμευση του ανάλογου προϋπολογισμού, ο οποίος μπορεί να προέρχεται από πολύ μικρά τέλη προς τους ιδιοκτήτες όλων των κατοικιών.
Προτεραιότητα στα Μεγάλα Πάρκα:
Η συζήτηση αναφέρθηκε στην ανάγκη δημιουργίας περισσότερων μεγάλων, κεντρικών πάρκων (όπως το πάρκο Σαλίνα), χώρων που μπορούν να λειτουργούν όχι μόνο ως πνεύμονες πρασίνου αλλά και ως δημόσιοι χώροι συνεύρεσης των πολιτών.
Διαφοροποίηση της Ανάπτυξης:
Τέλος, ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της συζήτησης αφορά τη σημασία της διαφοροποίησης της ανάπτυξης, έτσι ώστε αυτή να μην επικεντρώνεται μόνο στην ανέγερση πολυκατοικιών. Η Λάρνακα πρέπει να καταφέρει να προσελκύσει εξειδικευμένους φορείς που θα αναπτύξουν υποδομές όπως ιατρικά κέντρα, ερευνητικά ιδρύματα, πανεπιστημιακές σχολές και κέντρα για ηλικιωμένους — φορείς που θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και θα συμβάλουν στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των κατοίκων της Λάρνακας.
Ο κ. Καλοπαίδης στο καταληκτικό του σχόλιο, αναφέρθηκε στην ανάγκη θεσμοθέτησης των «Larnaka Talks» και στην αξιοποίηση αυτής της καινούργιας πλατφόρμας, για την πραγματοποίηση ενός δομημένου διαλόγου μεταξύ της τοπικής αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας των πολιτών.
Η μαγνητοσκοπημένη συζήτηση είναι διαθέσιμη στο κανάλι του Larnaka Talks στο YouTube
The 3rd Larnaka Talk, focusing on the Sustainable Development of Larnaca, attracted strong interest from the city’s residents.
The panel featured the Mayor of Larnaca, Andreas Vyras, the President of the Larnaca District Organisation (EOA), Angelos Chatzicharalambous, Architect Dr Andreas Papallas, and the founder of the Larnaka Talks initiative, Michalis Kalopaidis.
As Mr Kalopaidis stated, “What clearly emerged from the discussion is that Larnaca needs sustainable development that will strengthen the city’s entrepreneurship and create infrastructure, without altering its human character. Larnaca needs development that will improve the quality of life of all its citizens.”
The key action points highlighted during the discussion were the following:
Strengthening Local Government
The transfer of more powers and financial resources from the central state to local government was highlighted as essential. In this way, local authorities—who have better knowledge of local conditions—will be able to manage issues such as public transport within the city, urban road network planning, and maintenance more efficiently and effectively.
In addition, the operation of a municipal police force with appropriate powers could significantly contribute to addressing issues of everyday misconduct that directly affect citizens’ daily lives, such as cleanliness, noise pollution, traffic violations, etc.
Strategic Planning
The importance of strategic planning was underlined, along with the utilisation of the existing strategic plan to secure European funding for the implementation of large-scale projects. Particular emphasis was placed on pillars related to Blue and Green Growth, as well as on maintaining Larnaca’s human-scale character.
Urban Planning
The discussion acknowledged the importance of developing a sustainable urban planning framework, noting that by 2026 the planning of the framework for the following decade will be completed. It was also recognised that the construction of high-rise buildings can function as a development tool (e.g. attracting universities or international companies).
At the same time, the importance of proper spatial planning for such buildings was stressed, ensuring they are located in areas that do not create social imbalances, obstruct natural and visual access to the sea, alter the city’s historic character, or burden neighbourhoods and urban networks (such as the road system and sewage infrastructure).
For this reason, it was noted that high-rise buildings should be developed in new areas and not in locations such as Finikoudes, nor scattered within neighbourhoods as is the case in Limassol. Furthermore, the importance of targeted regeneration of traditional and refugee neighbourhoods (e.g. Agios Ioannis, Tsiakkileros) was highlighted to prevent their degradation. Finally, emphasis was placed on neighbourhood zoning, ensuring that certain areas can preserve their traditional residential character through strict height and density limits.
Sustainable Mobility
The discussion also focused on the importance of investing in sustainable mobility through the development of infrastructure such as bus lanes, cycling paths, park-and-ride systems, and public transport for intra-city travel.
Additionally, the “15-Minute City” model was discussed—a model that has proven successful in other cities abroad. The 15-Minute City promotes mixed-use developments (residential, commercial, office spaces) and contributes to reducing traffic congestion, as citizens can access essential services with less travel.
Social Housing
Social housing, through the utilisation of state-owned land and land allocated to the Municipality as compensatory measures for licensing other developments, can contribute to the creation of affordable housing for low-income individuals.
More specifically, the proposal involves the construction of apartment buildings by the Municipality and the allocation of apartments at affordable rents. At the same time, as noted during the discussion, social housing must be developed in a way that avoids the creation of “ghettos.” This can be achieved through mixed development, integrating social housing with other types of housing and infrastructure.
Transparency and Inclusion
The discussion highlighted the importance of transparency in decision-making and citizen participation in public consultation. Speakers proposed the creation of a public digital platform where citizens can view all pending urban planning permits and submit comments. As mentioned, this could be achieved through the evolution of the “Ippodamos” platform.
At the same time, the need for an appropriate legislative framework and mechanisms was stressed, ensuring timely public information on ongoing consultations and facilitating citizen participation—whether related to urban planning permits or broader local government decisions.
Preventive Infrastructure Upgrading
The transition to a model of preventive planning—where infrastructure is in place before the completion of major developments—was deemed imperative. The example discussed concerned the areas of Livadia and Oroklini, where preventive upgrading of underground networks (water supply, sewage, stormwater drainage), as well as the road network, is required to avoid traffic congestion.
Enforcement of Legality and Mandatory Maintenance of Building Infrastructure
Addressing illegal constructions and unauthorised interventions in public spaces, as well as in private and community housing, was identified as a major issue. Equally important is the supervision and assurance of proper maintenance of community housing. EOAs can oversee the implementation of these measures and impose relevant fines and restrictions.
For the successful implementation of this measure, the staffing of a new department and the allocation of an appropriate budget are required—potentially funded through minimal fees charged to owners of all residential properties.
Priority for Large Parks
The discussion referred to the need to create more large, central parks (such as the Salina Park), which can function not only as green lungs but also as public gathering spaces for citizens.
Diversification of Development
Finally, one of the most important points of the discussion concerned the need to diversify development so that it does not focus solely on the construction of apartment buildings. Larnaca must succeed in attracting specialised organisations that will develop infrastructure such as medical centres, research institutes, university faculties, and facilities for the elderly—entities that will create jobs and contribute to improving the quality of life of Larnaca’s residents.
In his closing remarks, Mr Kalopaidis referred to the need to institutionalise the Larnaka Talks and to utilise this new platform to facilitate a structured dialogue between local government and civil society.
