ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΑΡΤΕΜΗ ΑΡΤΕΜΙΟΥ
Όταν η ψήφος διαμαρτυρίας εκλέγει τον χλευασμό.
Το σχόλιο «η S-14 εν για τους πελλούς;» δεν ήταν απλώς ατυχές. Ήταν αποκαλυπτικό.
Η κατηγορία S-14 αφορά άτομα με νοητικές αναπηρίες. Αποτέλεσε όμως αντικείμενο καφενειακής ατάκας, δημόσια, χωρίς συστολή, χωρίς επίγνωση, χωρίς σεβασμό.
Και κάπου εδώ πρέπει να τελειώνουν οι δικαιολογίες.
Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι το πρόσωπο που μίλησε. Είναι η λογική που το ανέδειξε. Για χρόνια καλλιεργήθηκε η ιδέα ότι η ψήφος μπορεί να λειτουργεί ως «χαστούκι στο σύστημα». Ότι δεν χρειάζονται γνώση, πρόγραμμα ή αξίες, αρκεί ο θυμός. Ότι «όλοι ίδιοι είναι», άρα επιλέγουμε τον πιο θορυβώδη.
Το αποτέλεσμα είναι πλέον ορατό: δημόσιος λόγος που κατεβαίνει επίπεδο, γελοιοποιεί τους ευάλωτους και βαφτίζει την αγένεια «αυθεντικότητα». Η πολιτική μετατρέπεται σε θέαμα και η αξιοπρέπεια σε παράπλευρη απώλεια.
Το είδα πρόσφατα στην Επιτροπή Παιδείας της Βουλής. Μια ουσιαστική συζήτηση για μαθητές που απουσιάζουν επί μακρόν λόγω σοβαρής ασθένειας διαλύθηκε μέσα σε λεπτά από την αργοπορημένη παρέμβαση ενός «θορυβώδους» βουλευτή, ίδιου τύπου. Με δύο άσχετα σχόλια, χωρίς γνώση του αντικειμένου, εκτροχίασε ένα σοβαρό ζήτημα παιδιών.
Η ψήφος διαμαρτυρίας δεν είναι γενναία. Είναι εύκολη. Είναι η αποποίηση ευθύνης του πολίτη που θέλει να εκτονωθεί, όχι να σκεφτεί. Όμως η δημοκρατία πρέπει να λειτουργεί με κρίση και όχι με εκτόνωση. Και όταν η κρίση απουσιάζει, η εξουσία καταλήγει σε ανθρώπους που δεν κατανοούν ούτε τον ρόλο τους ούτε τις συνέπειες των λόγων τους.
Η ψήφος δεν είναι meme. Δεν είναι σύνθημα αγανάκτησης. Είναι εξουσιοδότηση να μιλάς, να αποφασίζεις, να επηρεάζεις ζωές. Όποιος ψηφίζει «για να γίνει χαμός», οφείλει να αναλάβει και την ευθύνη για τον χαμό που προκαλείται.
Η δημοκρατία δεν καταρρέει μόνο από αυταρχισμούς. Καταρρέει και από αδιαφορία μεταμφιεσμένη σε αντίδραση. Και η ψήφος, είτε μας αρέσει είτε όχι, γράφει ιστορία.
