Text Follows in English
Текст следует на русском языке
«Κάποιοι δήμαρχοι αντιμετωπίζουν τους αντιδημάρχους σαν ‘αντίπαλα δέη’ μέσα στο ίδιο δημοτικό συμβούλιο», ανέφερε πηγή από μεγάλο αστικό δήμο
Θολό παραμένει το τοπίο στους δήμους έναν χρόνο και λίγους μήνες μετά την εφαρμογή της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ο θεσμός του αντιδημάρχου, που υποτίθεται θα ενίσχυε τη συμμετοχικότητα και θα έφερνε τις αποφάσεις πιο κοντά στις τοπικές κοινωνίες, δείχνει να έχει μετατραπεί σε «διακοσμητικό στοιχείο».
Η μεγάλη πλειοψηφία των αντιδημάρχων περιγράφει μια καθημερινότητα χωρίς ουσιαστικές εξουσίες. Καταγγέλλει ότι μένει «εκτός» της λήψης αποφάσεων. Είναι μέσα σε αυτό το κλίμα που οι αντιδήμαρχοι, προχωρούν στη σύσταση της Ένωσης Αντιδημάρχων Κύπρου, με στόχο να αποκτήσουν θεσμική εκπροσώπηση και να «δώσουν φωνή» στις κοινότητες που θεωρούν ότι περιθωριοποιήθηκαν. «Δεν μας λαμβάνουν υπόψη ούτε στις αποφάσεις της Ένωσης Δήμων ούτε στο Υπουργείο Εσωτερικών. Αυτό που ονομάστηκε ‘μεταρρύθμιση’ διέλυσε τις τοπικές κοινωνίες», δήλωσε χαρακτηριστικά στον «Π» ο Ανδρέας Διονυσίου, αντιδήμαρχος Πωμού. «Ούτε καθαριότητα, ούτε μικροεπιδιορθώσεις, ούτε καν λόγο έχουμε. Για ένα απλό πεζοδρόμιο ή μια επιδιόρθωση πλακόστρωτου πρέπει να πάμε στον επιστάτη και εκείνος – εφόσον συμφωνήσει ο δήμαρχος- αποφασίζει πότε και πού θα γίνουν εργασίες». Πρόκειται για ένα σύστημα που «θυμίζει ρωμαϊκή αυτοκρατορία», ανέφερε, υπενθυμίζοντας ότι οι αντιδήμαρχοι εξελέγησαν με συγκεκριμένες δεσμεύσεις απέναντι στους πολίτες.
Άλλος αντιδήμαρχος που θέλησε να παραμείνει ανώνυμος, σημείωσε: «Ο κόσμος μάς ψήφισε και μας βρίσκει εύκολα, όμως όταν φτάνουμε στη λήψη αποφάσεων, οι δυνατότητές μας τελειώνουν». Αναφέρθηκε και σε μικρό περιστατικό: «Σε μνημόσυνο που πήγαμε οι αντιδήμαρχοι, ούτε προσκληθήκαμε να καταθέσουμε στεφάνι. Μας φώναξαν στο τέλος, μετά από κυνηγετικούς συλλόγους και οργανώσεις. Σε αυτό το σημείο φτάσαμε».
Σίγησε η φωνή των κοινοτήτων
Κατά τους αντιδημάρχους με τους οποίους μιλήσαμε, το μεγαλύτερο λάθος της μεταρρύθμισης είναι ότι οι κοινότητες έχασαν το αυτονόητο δικαίωμα εκπροσώπησης. «Εκλέγονται άνθρωποι με 500 ή 5.000 ψήφους που γνωρίζουν την περιοχή τους, αλλά δεν έχουν λόγο να μιλήσουν γι’ αυτήν. Οι αξίες της τοπικής κοινωνίας παραχωρήθηκαν σε ένα κεντρικό πρόσωπο. Αυτό δεν είναι μεταρρύθμιση, είναι διάλυση», πρόσθεσε ο κ. Διονυσίου.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι δηλώσεις του αντιδημάρχου Αγλαντζιάς, Ανδρέα Κωνσταντίνου, στον «Π»: «Αν το ήξερα πριν από τις εκλογές, δεν θα διεκδικούσα καν. Πιστεύαμε ότι μπορούμε να προσφέρουμε πολλά στο νέο σχήμα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Πολλοί αντιδήμαρχοι μπορούν να προσφέρουν -ίσως και περισσότερα από τον ίδιο τον δήμαρχο- στα διαμερίσματά τους, επειδή γνωρίζουν από πρώτο χέρι τις ανάγκες των πολιτών τους». Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, έχει αποφασίσει να διεκδικήσει θέση στις βουλευτικές εκλογές, θεωρώντας ότι από το σημερινό του πόστο δεν μπορεί να προσφέρει στους πολίτες αυτά που τους έχει υποσχεθεί.
Ισορροπίες
Άλλη πηγή, εντός μεγάλου αστικού δήμου, ανέφερε στον «Π», υπό το καθεστώς ανωνυμίας, ότι «από την πρώτη μέρα της μεταρρύθμισης υπήρξε συντονισμός μεταξύ δημάρχων ώστε να διατηρηθούν “τεντωμένα” τα όρια αρμοδιοτήτων». «Δεν ήταν μόνο νομικό ζήτημα· ήταν και θέμα πολιτικής ανασφάλειας. Οι δήμαρχοι δεν ήθελαν να παραχωρήσουν ούτε ευελιξία, πόσο μάλλον εκτελεστικές εξουσίες», συμπλήρωσε, σημειώνοντας πως «σε κάποιες περιπτώσεις η στάση αυτή έγινε θέμα προσωπικού κύρους ή κομματικών ισορροπιών».
«Αντί να λειτουργήσουμε συμπληρωματικά, επικράτησε μια λογική περιορισμού. Ούτε θεσμικός σεβασμός, ούτε διάθεση συνεργασίας. Κάποιοι δήμαρχοι αντιμετωπίζουν τους αντιδημάρχους σαν ‘’αντίπαλο δέος’’ μέσα στο ίδιο δημοτικό συμβούλιο», πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Η ίδρυση της Ένωσης
Μέσα σε αυτό το κλίμα, προχωρούν με τη δημιουργία της Ένωσης Αντιδημάρχων Κύπρου, με στόχο -όπως αναφέρουν- να εκπροσωπήσει «επιτέλους» τα συμφέροντα και τις απόψεις των κοινοτήτων που περιθωριοποιήθηκαν. Η πρωτοβουλία αριθμεί ήδη περισσότερες από 75 υπογραφές, ενώ το σύνολο των 93 αντιδημάρχων εκτιμάται ότι θα συνυπογράψει το ιδρυτικό καταστατικό.
Σύμφωνα με τον κύριο Διονυσίου, στην προσωρινή επιτροπή συμμετέχουν, εκτός από τον ίδιο, οι αντιδήμαρχοι: Σωτήρης Κουππάρης (Δρούσειας), Πάτροκλος Ευαγγέλου (Αγίας Μαρίνας, Πόλης), Χρυσάνθος Φάκας (Λευκωσία), Λεύκιος Προδρόμου (Επισκοπή), – Ηρακλής Ηρακλέους (Αγίου Τύχωνα), Κυριάκος Κυριάκου (Κονιών), Άγγελος Ονησιφόρου (Πάφος).
Η ένωση έχει προχωρήσει και σε σχεδιασμό λογοτύπου: «Το έμβλημα αποτυπώνει την ελεύθερη Κύπρο (χάρτης + περιστέρι) και τις έξι επαρχίες (έξι πολύχρωμες φιγούρες σε κύκλο)» ανέφερε ο κ. Διονυσίου.
Η θέση του ΥΠΕΣ
Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Τοπικής Αυτοδιοίκησης του ΥΠΕΣ, Αντώνης Οικονομίδης, περιέγραψε ένα πλαίσιο όπου ο ρόλος των αντιδημάρχων αποσαφηνίστηκε μεν, αλλά παραμένει μη εκτελεστικός. Υπενθύμισε ότι τον Ιούλιο κατατέθηκε και ψηφίστηκε τροποποίηση του Περί Δήμων Νόμου, η οποία ορίζει εποπτικά καθήκοντα (π.χ καθαριότητα, πράσινο, εκτέλεση έργων, πολιτιστικά) και υποχρεωτική συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις για θέματα της περιοχής τους. «Πριν ο νόμος ήταν δυνητικός. Τώρα τα καθήκοντα προβλέπονται δια νόμου», ανέφερε στον «Π», προσθέτοντας ότι «η ανώτατη εκτελεστική εξουσία είναι ο δήμαρχος».
Ως προς την εκπροσώπηση, ξεκαθάρισε ότι θεσμικός συνομιλητής του ΥΠΕΣ παραμένει η Ένωση Δήμων Κύπρου (και η Ένωση Κοινοτήτων), ενώ για την υπό ίδρυση Ένωση Αντιδημάρχων τόνισε πως δεν προβλέπεται ως θεσμικός εταίρος του κράτους. Μπορεί να συσταθεί ως σωματείο, αλλά «ο συνομιλητής μας εκ του νόμου παραμένει η Ένωση Δήμων».
Μείωση των αντιδημάρχων
Στο τραπέζι του ΥΠΕΣ, πάντως, βρίσκονται και διάφορα σενάρια για τον «υπέρμετρα μεγάλο» αριθμό των 93 αντιδημάρχων. Αυτά είναι τα εξής:
1. Επιστροφή στο μοντέλο ενός αντιδημάρχου ανά δήμο, εκλεγμένου από το δημοτικό συμβούλιο.
2. Πληθυσμιακά κριτήρια με «κόφτες» ανά μέγεθος δημοτικού διαμερίσματος.
Οποιεσδήποτε αλλαγές δεν θα αφορούν την παρούσα θητεία και θα προετοιμαστούν σε διάλογο με τα κόμματα και την Ένωση Δήμων, αρκετά πριν από τις τοπικές εκλογές του 2028.
Στόχος, όπως είπε ο κύριος Οικονομίδου είναι «να αξιοποιούνται ορθά οι πόροι και να μη διασπαθίζεται δημόσιο χρήμα», δεδομένου ότι «οι αντιδήμαρχοι πληρώνονται, ενώ πολλοί δεν έχουν ουσιαστικά καθήκοντα, και είναι κρίμα».
Να σημειωθεί ότι το κόστος των αντιδημάρχων, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών, ανέρχεται στα 2,6 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο.
Τα λάθη αυξάνουν το κόστος
Ο κ. Οικονομίδης είπε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις «έγιναν λάθη στις συνενώσεις», που δεν θα αποδώσουν τις επιθυμητές οικονομίες κλίμακας. «Όταν ο πυρήνας της πόλης πρέπει να εξυπηρετεί τεράστια γεωγραφική έκταση και διάσπαρτους οικισμούς, το κόστος αυξάνεται».
Στο οικονομικό σκέλος, εξήγησε ότι αυξήσεις τελών (π.χ. στη Λευκωσία) στοχεύουν σε εξισορρόπηση και ενιαία πολιτική εντός των νέων ενοποιημένων δήμων. Παρά την αυξημένη κρατική χορηγία, πολλοί δήμοι έφεραν διαχρονικά ελλείμματα επειδή τέλη -ιδίως στα σκύβαλα- ήταν κάτω από το ανταποδοτικό κόστος. Οι οικονομίες κλίμακας δεν θα φανούν άμεσα, ενώ αναγνώρισε ότι έγιναν και λάθη στις συνενώσεις, τα οποία σε περιπτώσεις αυξάνουν το λειτουργικό κόστος λόγω μεγάλης γεωγραφικής διασποράς.
Πηγή: https://www.politis.com.cy/politis-news/politiki/961093/sikwnoyn-to-lavaro-oi-antidimarkhoi
The Deputy Mayors Raise Their Banner – Forming an Organization and Demanding a Role So They Don’t “Rust Away”
“Some mayors treat deputy mayors as ‘rival forces’ within the same municipal council,” a source from a large urban municipality told Politis.
More than a year after the implementation of the Local Government reform, the situation in municipalities remains unclear. The institution of the deputy mayor—originally intended to promote participation and bring decision-making closer to local communities—appears to have become a mere “decorative element.”
The vast majority of deputy mayors describe a daily routine without any real powers, complaining that they are left “out” of the decision-making process. In this climate, deputy mayors are proceeding with the establishment of the Union of Deputy Mayors of Cyprus, aiming to gain institutional representation and “give a voice” to communities they believe have been marginalized.
“They don’t take us into account, neither in the decisions of the Union of Municipalities nor at the Ministry of the Interior. What they called a ‘reform’ has destroyed local communities,” said Andreas Dionysiou, Deputy Mayor of Pomos, speaking to Politis. “We have no say—not even in cleaning, minor repairs, or maintenance. For a simple pavement or tile repair, we must go to the supervisor, and he—if the mayor agrees—decides when and where the work will be done.” He described the system as one that “resembles a Roman empire,” reminding that deputy mayors were elected with specific commitments to their citizens.
Another deputy mayor, who wished to remain anonymous, said: “People voted for us and can easily reach us, but when it comes to decision-making, our abilities end.” He also mentioned a minor incident: “At a memorial service we attended, deputy mayors weren’t even invited to lay a wreath. They called us at the end, after the hunting clubs and organizations. That’s the level we’ve reached.”
The Silenced Voice of Communities
According to the deputy mayors we spoke with, the greatest mistake of the reform is that communities lost their fundamental right to representation.
“People are elected with 500 or 5,000 votes, they know their area well, but they have no right to speak for it. The values of local society have been handed over to a central figure. This is not reform—it’s disintegration,” added Mr. Dionysiou.
Echoing the same sentiment, Andreas Constantinou, Deputy Mayor of Aglantzia, told Politis:
“If I had known before the elections, I wouldn’t have even run. We believed we could contribute a lot to the new structure of Local Government. Many deputy mayors can offer—perhaps even more than the mayor himself—to their districts, because they know firsthand the needs of their citizens.”
For that reason, he said, he has decided to run in the upcoming parliamentary elections, believing that in his current position he cannot deliver what he promised to the people.
Balances and Boundaries
Another source from a large urban municipality, speaking anonymously to Politis, said:
“From day one of the reform, there was coordination among mayors to keep the limits of authority ‘tight.’ It wasn’t just a legal issue—it was also a matter of political insecurity. Mayors didn’t want to grant even flexibility, let alone executive powers.”
He added that “in some cases, this attitude became a matter of personal prestige or party balance.”
“Instead of functioning complementarily, a mindset of restriction prevailed. No institutional respect, no willingness to cooperate. Some mayors treat deputy mayors as ‘rival forces’ within the same municipal council,” the source added.
The Founding of the Union
In this atmosphere, the Union of Deputy Mayors of Cyprus is being established, with the goal—according to its founders—of finally representing “the interests and views of the marginalized communities.”
The initiative already has more than 75 signatures, and it is estimated that all 93 deputy mayors will co-sign the founding charter.
According to Mr. Dionysiou, the provisional committee includes, in addition to himself, the deputy mayors Sotiris Koupparis (Drouseia), Patroklos Evangelou (Agia Marina – Polis), Chrysanthos Fakas (Nicosia), Leukios Prodromou (Episkopi), Heraklis Herakleous (Agios Tychonas), Kyriakos Kyriakou (Konia), and Angelos Onisiforou (Paphos).
The Union has already designed its logo: “The emblem depicts a free Cyprus (map + dove) and the six districts (six multicolored figures in a circle),” said Mr. Dionysiou.
The Ministry’s Position
Antonis Economides, head of the Local Government Directorate at the Ministry of the Interior, described a framework where the role of deputy mayors has been clarified but remains non-executive.
He reminded that in July, an amendment to the Municipalities Law was submitted and passed, defining supervisory duties (e.g., cleanliness, greenery, project implementation, culture) and mandatory participation in meetings concerning their areas.
“Previously, the law made this optional. Now the duties are prescribed by law,” he said, adding that “the ultimate executive authority remains the mayor.”
As for representation, he clarified that the Ministry’s institutional interlocutor remains the Union of Cyprus Municipalities (and the Union of Communities), while the new Union of Deputy Mayors “is not foreseen as an institutional partner of the state.” It may be established as an association, but “by law, our interlocutor remains the Union of Municipalities.”
Fewer Deputy Mayors Ahead?
On the Ministry’s table are various scenarios for the “excessively large” number of 93 deputy mayors. These include:
- Returning to the model of one deputy mayor per municipality, elected by the municipal council.
- Applying population-based criteria with “limits” according to the size of each municipal district.
Any changes would not affect the current term and would be prepared through dialogue with political parties and the Union of Municipalities well before the 2028 local elections.
The goal, according to Mr. Economides, is “to ensure proper use of resources and prevent the waste of public funds,” given that “deputy mayors are paid, yet many have no real duties—and that’s unfortunate.”
It should be noted that, according to Ministry data, the annual cost of deputy mayors amounts to €2.6 million.
Mistakes That Increase Costs
Mr. Economides also said that in some cases, “mistakes were made during the mergers,” which will not deliver the expected economies of scale.
“When the city core must serve a vast geographic area with scattered settlements, the cost increases,” he explained.
Economically, he added that increases in municipal fees (e.g., in Nicosia) aim to achieve balance and uniform policy within the new unified municipalities. Despite increased state subsidies, many municipalities have long-standing deficits because fees—especially waste collection—were below cost recovery.
The economies of scale will not appear immediately, he admitted, adding that mistakes in some mergers actually increased operational costs due to large geographic dispersion.
Source: Politis Cyprus
Вице-мэры поднимают знамя — создают организацию и требуют роль, чтобы не «заржаветь»
«Некоторые мэры воспринимают вице-мэров как “соперничающие силы” в одном и том же муниципальном совете», — сообщил источник из крупного городского муниципалитета газете Politis.
Прошел год с лишним после внедрения реформы местного самоуправления, однако ситуация в муниципалитетах остаётся неясной. Институт вице-мэра, который предполагалось сделать инструментом для усиления участия граждан и приближения решений к местным сообществам, по сути превратился в «декоративный элемент».
Подавляющее большинство вице-мэров описывают повседневную жизнь без реальных полномочий, жалуясь, что их оставляют «в стороне» от процесса принятия решений. В этой атмосфере вице-мэры Кипра приступили к созданию Союза вице-мэров Кипра, чтобы получить институциональное представительство и «дать голос» сообществам, которые, по их мнению, были маргинализированы.
«Нас не учитывают ни в решениях Союза муниципалитетов, ни в Министерстве внутренних дел. То, что называлось “реформой”, разрушило местные сообщества», — сказал Politis Андреас Дионисиу, вице-мэр деревни Помос.
«У нас нет ни полномочий, ни даже слова — ни по уборке, ни по мелкому ремонту. Чтобы починить простой тротуар или плитку, нужно идти к смотрителю, а он — если согласится мэр — решает, когда и где проводить работы». Он назвал систему «похожей на Римскую империю», напомнив, что вице-мэры были избраны с конкретными обязательствами перед гражданами.
Другой вице-мэр, пожелавший остаться анонимным, отметил: «Люди нас выбирали, легко находят, но когда доходит до принятия решений, наши возможности заканчиваются». Он также упомянул случай: «На поминальной службе, куда мы пришли, нас, вице-мэров, даже не пригласили возложить венок. Позвали в самом конце — после охотничьих клубов и других организаций. До такого дошло дело».
Голос сообществ заглох
По словам опрошенных вице-мэров, главной ошибкой реформы стало то, что сообщества утратили своё естественное право на представительство.
«Люди избираются с 500 или 5000 голосами, прекрасно знают свой район, но не имеют права говорить от его имени. Ценности местного общества переданы одному центральному лицу. Это не реформа — это разрушение», — добавил господин Дионисиу.
В том же духе высказался Андреас Константину, вице-мэр Агландзии:
«Если бы я знал это до выборов, я бы вообще не выдвигался. Мы верили, что сможем многое предложить новой системе местного самоуправления. Многие вице-мэры могут сделать для своих районов даже больше, чем сам мэр, потому что они изнутри знают потребности жителей».
По этой причине он решил баллотироваться на предстоящих парламентских выборах, считая, что на нынешней должности не может выполнить данные гражданам обещания.
Балансы и ограничения
Другой источник из крупного городского муниципалитета, пожелавший сохранить анонимность, рассказал Politis:
«С первого дня реформы мэры согласовали между собой, чтобы сохранить “жёсткие” границы полномочий. Это было не только юридическое, но и политическое опасение. Мэры не хотели предоставлять даже гибкость, не говоря уже об исполнительных полномочиях».
Он добавил, что «в некоторых случаях такое поведение стало вопросом личного престижа или партийного равновесия».
«Вместо того чтобы работать дополняя друг друга, возобладала логика ограничений. Ни институционального уважения, ни желания сотрудничать. Некоторые мэры относятся к вице-мэрам как к “соперничающей силе” внутри того же совета», — отметил источник.
Создание Союза
В этой атмосфере создаётся Союз вице-мэров Кипра, целью которого является — как отмечают его основатели — «наконец-то представлять интересы и мнения сообществ, оказавшихся на обочине».
Инициатива уже собрала более 75 подписей, и ожидается, что все 93 вице-мэра подпишут учредительный устав.
По словам господина Дионисиу, во временный комитет, помимо него, вошли вице-мэры: Сотирис Куппарис (Друсея), Патроклос Евангелу (Агия Марина — Полис), Хрисафос Факас (Никосия), Левкиос Продрому (Эпископи), Ираклис Ираклеус (Айос Тихонас), Кириакос Кириаку (Кония) и Ангелос Онисифору (Пафос).
Союз уже разработал логотип: «Эмблема изображает свободный Кипр (карта + голубь) и шесть районов (шесть разноцветных фигур в круге)», — пояснил Дионисиу.
Позиция Министерства внутренних дел
Антонис Экономидис, глава Департамента местного самоуправления Министерства внутренних дел, описал рамки, в которых роль вице-мэров уточнена, но остаётся неисполнительной.
Он напомнил, что в июле была подана и принята поправка к Закону о муниципалитетах, определяющая надзорные обязанности (например, уборка, озеленение, реализация проектов, культура) и обязательное участие в заседаниях по вопросам их районов.
«Раньше закон носил факультативный характер. Теперь обязанности закреплены законом», — отметил он, добавив, что «высшая исполнительная власть остаётся за мэром».
Что касается представительства, Экономидис уточнил, что институциональным партнёром Министерства остаётся Союз муниципалитетов Кипра (и Союз общин), тогда как новый Союз вице-мэров «не предусмотрен как официальный партнёр государства». Он может быть зарегистрирован как общественное объединение, но «по закону нашим собеседником остаётся Союз муниципалитетов».
Сокращение числа вице-мэров
На повестке дня Министерства находятся различные сценарии по поводу «чрезмерно большого» числа 93 вице-мэров. Среди них:
- Возврат к модели одного вице-мэра на муниципалитет, избираемого муниципальным советом.
- Введение демографических критериев с «ограничителями» в зависимости от размера района.
Любые изменения не затронут текущий срок полномочий и будут подготовлены в диалоге с политическими партиями и Союзом муниципалитетов задолго до выборов 2028 года.
Цель, по словам Экономидиса, — «рационально использовать ресурсы и избегать расточительства государственных средств», поскольку «вице-мэры получают зарплату, хотя многие фактически не имеют обязанностей, и это печально».
Следует отметить, что, согласно данным Министерства внутренних дел, ежегодные расходы на содержание вице-мэров составляют 2,6 миллиона евро.
Ошибки увеличивают расходы
Экономидис также отметил, что в некоторых случаях «были допущены ошибки при объединении муниципалитетов», из-за чего ожидаемая экономия не будет достигнута.
«Когда центр города должен обслуживать огромную территорию и разбросанные поселения, затраты растут», — пояснил он.
В экономическом плане он добавил, что повышение муниципальных сборов (например, в Никосии) направлено на выравнивание и создание единой политики в новых объединённых муниципалитетах. Несмотря на увеличение государственной дотации, многие муниципалитеты имели хронические дефициты, поскольку сборы — особенно за вывоз мусора — были ниже себестоимости.
Экономия от укрупнения не будет видна сразу, добавил он, признав, что ошибки в объединениях в некоторых случаях увеличили операционные расходы из-за большой географической рассредоточенности.
Источник: Politis Cyprus
