Text Follows in English
Текст следует на русском языке
Γράφει ο Καθηγητής Ζαννέτος Τοφαλλής
(Κυπριακή Παροικία του Λονδίνου)
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τίμησε στις 11 Ιουλίου, τη μνήμη του Αγίου Σωφρονίου, καθώς — με απόφαση της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου — ενεγράφη στο Αγιολόγιο της Εκκλησίας μας στις 27 Νοεμβρίου 2019, ορίζοντας ως ημέρα τιμής και μνήμης της αγιασμένης αυτής μορφής την 11η Ιουλίου εκάστου έτους, καθώς αυτήν την ημέρα εκοιμήθη ειρηνικά το έτος 1993.
Είναι κάποτε ορισμένες γνωριμίες που δεν ξεχνιούνται εύκολα, παρόλο που έχουν περάσει τόσα χρόνια… Ήταν μια μέρα του Αυγούστου, νομίζω, το 1963.
Επισκέφτηκα, όπως έκανα συχνά, το βιβλιοπωλείο ΖΗΝΩΝ στο Denmark Street, στο West End του Λονδίνου. Εκεί μιλούσαμε για ώρες με τον ιδιοκτήτη και ιδρυτή του, τον Πατέρα Ιερόθεο Κυκκώτη. Υπέροχος άνθρωπος. Σωστή εγκυκλοπαίδεια! Μιλούσαμε για λογοτεχνία, ιστορία, θρησκευτικά, πολιτικά – τα πάντα!
Εκείνη την ημέρα με καλωσόρισε λέγοντας:
— Καλώς τον φίλο τον Τοφαλλή. Αυτός θα σε βοηθήσει, Γέροντά μου, είναι δημοσιογράφος.
Και με σύστησε σε έναν κληρικό που καθόταν μαζί του, πίνοντας καφέ:
— Ο Γέροντας είναι Ρώσος μοναχός από το Άγιον Όρος και θέλει τη βοήθειά σου.
— Κύριε Τοφαλλή, έρχομαι από το Άγιον Όρος. Προσπαθώ να ιδρύσω μια Ορθόδοξη Μονή στο Έσσεξ. Οι Αρχές μάς επέτρεψαν να ιδρύσουμε τη Μονή εκεί, σε έναν εγκαταλελειμμένο χώρο που παλαιότερα ήταν καθολικό μοναστήρι. Όταν ο βασιλιάς Ερρίκος ο Όγδοος ζήτησε να παντρευτεί για δεύτερη φορά και η Καθολική Εκκλησία δεν του το επέτρεψε, αποφάσισε να δημιουργήσει τη δική του Εκκλησία – την Αγγλικανική – με αρχηγό τον ίδιο. Έτσι, τα μοναστήρια έκλεισαν… Η οροφή της εκκλησίας του μοναστηριού είναι χαλασμένη και θέλει επισκευή. Όπως είναι, δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε, ιδιαίτερα όταν βρέχει… Μπορείτε να μας βοηθήσετε;
Πολύ με συγκίνησε αυτή η παράκληση του σεβαστού Γέροντα.
— Θα προσπαθήσω να σας βοηθήσω, Γέροντά μου.
Την επόμενη εβδομάδα έγραψα κάτι στο «ΒΗΜΑ» και καλούσα τους κτίστες της Παροικίας να βοηθήσουν. Ενημέρωσα και τον άντρα της αδελφής μου Δέσποινας, τον Κώστα Κόνιο, που ήταν επίσης κτίστης. Του εξήγησα την κατάσταση και του ζήτησα, εφόσον είχε αρκετούς φίλους οικοδόμους, να πάμε μια Κυριακή να διορθώσουμε την οροφή.
— Εγώ, του είπα, θα σας ψήσω σούβλα να φάμε όλοι.
Έτσι κι έγινε. Μια Κυριακή συγκέντρωσε περίπου είκοσι κτίστες και εργάτες, με υλικά, και πήγαμε στο Έσσεξ – The Old Rectory, Rectory Road, Tolleshunt Knights, by Maldon, Essex CM9 8EZ. Δούλεψαν όλοι με ενθουσιασμό και η εκκλησία ήταν πλέον μια χαρά! Φάγαμε και τη σούβλα που τους ετοίμασα και φύγαμε όλοι ικανοποιημένοι.
Από τότε το Μοναστήρι έγινε γνωστό και κάθε Κυριακή δεκάδες Κύπριοι με τις οικογένειές τους το επισκέπτονταν. Το μοναστήρι ήταν αφιερωμένο στον Τίμιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Προσωπικά, οργάνωνα εκδρομές είτε με τους συγχωριανούς μου, τους Στυλλιώτες, είτε με τον Σύνδεσμο Κυπρίων του Μπάρνετ, είτε με Άγγλους φιλέλληνες μαθητές μου, και πηγαίναμε όλοι στο Μοναστήρι, όπου συναντούσαμε τον Πατέρα Σωφρόνιο και τους άλλους μοναχούς από διάφορες χώρες του κόσμου.
Εκεί γνωριστήκαμε και με τον αγαπητό μου φίλο Αρχιμανδρίτη Ζαχαρία Ζαχαρίου από το Ριζοκάρπασο. Αργότερα, η Μονή δέχθηκε και γυναίκες μοναχές.
Αυτά, λοιπόν, για τη γνωριμία μας. Παρακάτω παραθέτω ένα απλό, λιτό βιογραφικό του υπέροχου αυτού ανθρώπου, σαν έναν ταπεινό φόρο τιμής και ένα μνημόσυνο από κάποιον που τον γνώρισε και τον θαύμασε από την πρώτη στιγμή της γνωριμίας μας.
Ποιος ήταν, λοιπόν, ο πατέρας Γέροντας και αργότερα Άγιος Σωφρόνιος;
Ο Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ γεννήθηκε στη Ρωσία στις 22 Σεπτεμβρίου 1896. Ήταν Ρώσος Ορθόδοξος Ιερομόναχος, ο οποίος ξεκίνησε τη μοναχική του ζωή στη Μονή Αγίου Παντελεήμονος (στο Άγιο Όρος) και θεωρείται από την Ορθόδοξη παράδοση ως ένας από τους χαρισματικότερους μοναχούς του 20ού αιώνα. Στις 27 Νοεμβρίου 2019, το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως τον ενέγραψε στο Αγιολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Η μνήμη του τιμάται στις 11 Ιουλίου.
Γεννήθηκε στη Μόσχα της τότε Ρωσικής Αυτοκρατορίας και ήταν μέλος 9μελούς οικογένειας. Το κοσμικό του όνομα ήταν Σέργιος, και από μικρός έδειχνε ιδιαίτερη θεολογική κλίση. Αρχικά ασχολήθηκε με τη ζωγραφική, ενώ αργότερα ενδιαφέρθηκε για τον Βουδισμό και τον Ινδουισμό. Όταν απογοητεύτηκε από τη φιλοσοφία των Ανατολικών θρησκειών, στράφηκε στον Χριστιανισμό, και πιο συγκεκριμένα στην Ορθοδοξία.
Σε ηλικία 25 ετών μετακινήθηκε στη Γαλλία, προσπαθώντας να βρει εργασία ως ζωγράφος. Παρόλο που έγινε δεκτός στους καλλιτεχνικούς κύκλους, ένιωθε ότι αυτό δεν τον γέμιζε. Έτσι, σε ηλικία 29 ετών στράφηκε στη θεολογία και εισήχθη στο Ορθόδοξο Θεολογικό Ινστιτούτο του Παρισιού. Μετά το πέρας των σπουδών του, έλαβε την απόφαση να μονάσει και εγκαταστάθηκε στη Ρωσική Μονή Αγίου Παντελεήμονος στο Άγιο Όρος, το 1925.
Το 1929 γνώρισε τον Άγιο Σιλουανό τον Αθωνίτη, ο οποίος έγινε ο πνευματικός του καθοδηγητής. Το 1938 μετέβη στα Καρούλια του Αγίου Όρους, όπου ασκήτεψε αυστηρά. Το 1948 αναχώρησε από το Άγιο Όρος για να χειρουργηθεί στη Γαλλία και εξέδωσε το βιβλίο με τον βίο του Αγίου Σιλουανού. Ακολούθησαν και άλλα έργα: «Περί Προσευχής», «Άσκηση και Θεωρία», «Η Ζωή Του Ζωή μου».
Το 1963 εγκατέλειψε το Άγιο Όρος και ίδρυσε μία χριστιανική αδελφότητα, χτίζοντας μοναστήρι αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο στο Έσσεξ της Αγγλίας. Εκεί παρέμεινε μέχρι την κοίμησή του το 1993, σε ηλικία 97 ετών.
Τον Οκτώβριο του 2019, κατά την επίσκεψή του στο Άγιον Όρος, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ανήγγειλε ενώπιον της Ιεράς Κοινότητας ότι το Πατριαρχείο θα προχωρήσει στη μελέτη της αγιοκατάταξης του Γέροντα Σωφρονίου. Πράγματι, στις 27 Νοεμβρίου 2019, η Αγία και Ιερά Σύνοδος τον ενέγραψε στο Αγιολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας.
Αυτά, λοιπόν, για τον Άγιο Σωφρόνιο του Έσσεξ, του οποίου η μνήμη τιμάται στις 11 Ιουλίου.
ΖΑΝΝΕΤΟΣ ΤΟΦΑΛΛΗΣ
GREEK TRANSLATIONS – ztofallis@gmail.com
Saint Sophrony of Essex… How I met him so many years ago…
Written by Professor Zannettos Tofallis (Cypriot Community of London)
On July 11th, the Orthodox Church commemorates the memory of Saint Sophrony, as — by decision of the Holy and Sacred Synod of the Ecumenical Patriarchate — he was officially included in the Calendar of Saints on November 27, 2019. His feast day was designated as July 11th of each year, as it was the day he peacefully fell asleep in the Lord in 1993.
Some encounters remain unforgettable, even after so many years… It was a day in August, I believe, in 1963.
As I often did, I visited the ZENON bookstore on Denmark Street, in London’s West End. There I would speak for hours with its owner and founder, Father Ierotheos Kykotis. A wonderful man. A true encyclopedia! We talked about literature, history, religion, politics—everything!
That day he greeted me with:
— Welcome, my friend Tofallis. This man will help you, Elder. He is a journalist.
And he introduced me to a clergyman sitting with him, drinking coffee:
— The Elder is a Russian monk from Mount Athos and needs your help.
— Mr. Tofallis, I come from Mount Athos. I’m trying to found an Orthodox Monastery in Essex. The authorities have allowed us to do so on a derelict site that used to be a Catholic monastery. When King Henry VIII wanted to remarry and the Catholic Church refused, he founded his own Church — the Anglican — naming himself its head. The monasteries were closed… The monastery church’s roof is damaged and needs repair. As it is, we cannot hold services, especially when it rains… Can you help us?
I was deeply moved by the Elder’s request.
— I will try to help you, Elder.
The following week I published an appeal in “VIMA” newspaper, calling on builders from our Community to assist. I also informed my sister Despina’s husband, Costas Konios, who was also a builder. I explained the situation and asked him—since he had many builder friends—to join us one Sunday to repair the roof.
— I’ll roast souvla for everyone, I told him.
And so it happened. One Sunday, he gathered around twenty builders and workers with materials, and we went to Essex – The Old Rectory, Rectory Road, Tolleshunt Knights, by Maldon, Essex CM9 8EZ. Everyone worked enthusiastically, and the church was soon in great condition! We ate the souvla I had prepared, and we all left content.
From then on, the Monastery became well-known, and every Sunday dozens of Cypriots and their families visited. The monastery was dedicated to the Honourable Forerunner John the Baptist. Personally, I organized excursions — either with my fellow villagers from Stylloi, or with the Barnet Cypriot Association, or with English philhellene students of mine — and we would all visit the Monastery, where we met Father Sophrony and other monks from all over the world.
It was there that I also met my dear friend Archimandrite Zacharias Zachariou from Rizokarpaso. Later, the Monastery also became home to women monastics.
So, that’s how we met. Below I present a simple, modest biography of this wonderful man, as a humble tribute and memorial from someone who met and admired him from the very first moment.
Who was Father Sophrony, later canonized as Saint Sophrony?
Saint Sophrony of Essex was born in Russia on September 22, 1896. He was a Russian Orthodox hieromonk who began his monastic life at Saint Panteleimon Monastery on Mount Athos. He is considered by the Orthodox tradition to be one of the most charismatic monks of the 20th century. On November 27, 2019, the Ecumenical Patriarchate of Constantinople officially recognized him as a saint. His feast day is July 11.
He was born in Moscow, in what was then the Russian Empire, and was part of a family of nine. His secular name was Sergey, and from a young age he displayed a deep spiritual inclination. He initially devoted himself to painting and later explored Buddhism and Hinduism. Disappointed by the philosophies of Eastern religions, he turned to Christianity—and specifically, Orthodoxy.
At age 25, he moved to France in search of work as an artist. Although he found acceptance in artistic circles, he felt spiritually unfulfilled. At 29, he turned to theology and enrolled at the Orthodox Theological Institute in Paris. After completing his studies, he chose to become a monk and settled at the Russian Monastery of Saint Panteleimon on Mount Athos in 1925.
In 1929, he met Saint Silouan the Athonite, who became his spiritual guide. In 1938, he moved to the Karoulia hermitages of Mount Athos, where he lived in strict asceticism. In 1948, he left Mount Athos for surgery in France and later published the life of Saint Silouan. He went on to write other works: On Prayer, Asceticism and Theology, and His Life is Mine.
In 1963, he left Mount Athos and established a Christian brotherhood in Essex, England, founding a monastery dedicated to Saint John the Baptist. He remained there until his repose in 1993 at the age of 97.
In October 2019, during his visit to Mount Athos, Ecumenical Patriarch Bartholomew announced to the Holy Community that the Patriarchate would begin studying the canonization of Elder Sophrony. Indeed, on November 27, 2019, the Holy and Sacred Synod officially added him to the calendar of saints of the Orthodox Church.
And so we remember Saint Sophrony of Essex, whose memory is honoured every year on July 11.
ZANNETOS TOFALLIS
GREEK TRANSLATIONS – ztofallis@gmail.com
Святой Софроний Эссекский… Как я познакомился с ним много лет назад…
Автор: Профессор Заннетос Тофаллис (Кипрская община Лондона)
Православная Церковь чтит 11 июля память святого Софрония, поскольку — по решению Священного и Священного Синода Вселенского Патриархата — он был причислен к лику святых 27 ноября 2019 года. День его памяти установлен на 11 июля, так как именно в этот день в 1993 году он мирно преставился ко Господу.
Некоторые встречи остаются в памяти навсегда, даже спустя десятилетия… Это было в августе 1963 года, если не ошибаюсь.
Я, как обычно, зашел в книжный магазин ZENON на Denmark Street, в районе Уэст-Энд Лондона. Там я часами разговаривал с его владельцем и основателем, отцом Иерофеем Киккотисом. Прекрасный человек. Настоящая энциклопедия! Мы обсуждали литературу, историю, религию, политику — всё!
В тот день он поприветствовал меня словами:
— Добро пожаловать, друг Тофаллис. Этот человек поможет тебе, Геронда, он журналист.
И представил мне священника, сидящего с ним за чашкой кофе:
— Геронда — русский монах с Афона, и ему нужна твоя помощь.
— Господин Тофаллис, я прибыл с Афона. Пытаюсь основать православный монастырь в Эссексе. Власти разрешили нам это сделать на заброшенной территории, где раньше был католический монастырь. Когда король Генрих VIII захотел жениться во второй раз, а Католическая Церковь отказала ему, он создал свою собственную Церковь — Англиканскую — и стал её главой. Монастыри были закрыты… Крыша монастырской церкви повреждена и нуждается в ремонте. В таком состоянии проводить службы невозможно, особенно когда идёт дождь… Вы можете нам помочь?
Меня глубоко тронула просьба почтенного Геронды.
— Я постараюсь помочь вам, Геронда.
На следующей неделе я написал статью в газете «ВИМА» с призывом к строителям общины оказать помощь. Я также сообщил мужу моей сестры Деспины — Константиносу Кониосу, который тоже был строителем. Я объяснил ситуацию и попросил его, если он сможет собрать друзей-строителей, поехать в воскресенье починить крышу.
— А я, сказал ему, приготовлю сувлу для всех.
Так и произошло. В одно воскресенье он собрал около двадцати рабочих и строителей, взяв с собой необходимые материалы, и мы отправились в Эссекс – The Old Rectory, Rectory Road, Tolleshunt Knights, by Maldon, Essex CM9 8EZ. Все работали с энтузиазмом, и вскоре церковь была приведена в порядок! Мы поели сувлу, которую я приготовил, и все уехали довольные.
С тех пор монастырь стал широко известен, и каждое воскресенье его посещали десятки киприотов с семьями. Монастырь был посвящён святому Иоанну Предтече. Лично я организовывал поездки — с односельчанами из Стиллой, с Кипрской Ассоциацией Барнета, с моими английскими учениками-филэллинами — и мы все вместе посещали монастырь, встречаясь с отцом Софронием и другими монахами из разных стран.
Там я также познакомился с дорогим другом — архимандритом Захарием Захариу из Ризокарпазо. Позже в монастыре начали подвизаться и женщины-монахини.
Вот так мы и познакомились. Ниже я кратко и скромно описываю жизнь этого удивительного человека — как знак глубокого уважения и поминания от того, кто знал его и восхищался им с самого начала.
Кто же был отец Софроний, позже прославленный как святой Софроний?
Святой Софроний Эссекский родился 22 сентября 1896 года в России. Он был русским православным иеромонахом, начавшим монашескую жизнь в монастыре святого Пантелеимона на Афоне и признанным одним из самых харизматичных монахов XX века. 27 ноября 2019 года он был канонизирован Вселенским Патриархатом. День его памяти — 11 июля.
Он родился в Москве, в Российской империи, в семье из девяти человек. Его мирское имя — Сергей. С детства он проявлял склонность к богословию. Сначала занимался живописью, затем увлекался буддизмом и индуизмом. Разочаровавшись в восточных философиях, он обратился к христианству — конкретно к Православию.
В возрасте 25 лет он переехал во Францию в поисках работы художником. Несмотря на успех в творческой среде, он чувствовал внутреннюю пустоту. В 29 лет он поступил в Православный богословский институт в Париже. После его окончания он стал монахом и поселился в русском монастыре святого Пантелеимона на Афоне в 1925 году.
В 1929 году он встретил святого Силуана Афонского, ставшего его духовным наставником. В 1938 году ушёл в Карулии (Афон) для строгого подвига. В 1948 году выехал во Францию на операцию и издал книгу о жизни святого Силуана. Позже последовали и другие труды: «О молитве», «Аскеза и богословие», «Его жизнь — моя жизнь».
В 1963 году он покинул Афон и основал христианскую обитель в Эссексе, посвятив монастырь святому Иоанну Крестителю. Он оставался там до своей кончины в 1993 году, в возрасте 97 лет.
В октябре 2019 года, во время визита на Афон, Вселенский патриарх Варфоломей объявил, что Патриархат приступит к рассмотрению канонизации Геронды Софрония. И действительно, 27 ноября 2019 года Священный Синод причислил его к лику святых.
Вот так мы помним святого Софрония Эссекского, память которого совершается ежегодно 11 июля.
ЗАННЕТОС ТОФАЛЛИС
GREEK TRANSLATIONS – ztofallis@gmail.com
