Text follows in English
Βελτίωση της ποιότητα ζωής για τα άτομα με αναπηρία στην Κύπρο καθώς και αυτονομία, συμμετοχή στην εργασία και ανεξάρτητη διαβίωση, επιδιώκει να διασφαλίσει νομοσχέδιο του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας και του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης.
Ανάμεσα σε πολλά άλλα, το νομοσχέδιο προβλέπει επιλογή φροντιστών από τους άμεσα επηρεαζόμενους, παροχή υπηρεσιών υποστήριξης και ενδυνάμωσης για τα ΑμεΑ και τις οικογένειές τους καθώς και επιδόματα για κατ’ οίκον φροντίδα, για μετακινήσεις, ακόμη και για διακοπές.
Πρόκειται για το νομοσχέδιο «Ο περί Κοινωνικής Συμμετοχής, Συμπερίληψης και Ανεξάρτητης Διαβίωσης των Ατόμων με Αναπηρίες Νόμος του 2025», το οποίο τέθηκεχθες σε δημόσια διαβούλευση, όπου και θα παραμένει έως και τις 17 Οκτωβρίου 2025.
Πιο συγκεκριμένα, το νομοσχέδιο θέτει ως στόχους:
1. Τη δημιουργία μιας ενιαίας, για πρώτη φορά στην ιστορία των αναπηρικών ζητημάτων στην Κύπρο, νομοθεσίας που θα ενσωματώνει, συγκεντρώνει και ρυθμίζει ολοκληρωμένα όλες τις κοινωνικές υπηρεσίες σε είδος και όλες τις κοινωνικές χρηματικές και άλλες παροχές για τα άτομα με αναπηρίες.
2. Την εισαγωγή τεσσάρων νέων κοινωνικών υπηρεσιών σε είδος καθώς και την επέκταση τεσσάρων υφιστάμενων υπηρεσιών:
o Σύμβουλος Υποστήριξης Λήψης Αποφάσεων
o Εκπαιδευτής
o Προσωπικός Βοηθός Εργασίας
o Επαγγελματίας Εργασιακής Ενσωμάτωσης
o Κοινωνικός Συνοδός/Βοηθός
o Διερμηνέας Κυπριακής Νοηματικής Γλώσσας
o Πάροχος Προγράμματος Υπηρεσιών σε Κατοικία Υποστηριζόμενης Διαβίωσης
o Ψυχολόγος Έγκαιρης Οικογενειακής Στήριξης.
3. Τον εκσυγχρονισμό 11 υφιστάμενων κοινωνικών χρηματικών και άλλων παροχών, δηλαδή των μηνιαίων επιδομάτων και εφάπαξ επιχορηγήσεων. Οι επιδοματικές αυτές πολιτικές θα ενσωματωθούν στη νέα νομοθεσία και θα διαφυλαχθούν τα δικαιώματα όλων των υφιστάμενων δικαιούχων.
Θα παρέχεται, δε, η δυνατότητα στο Υπουργικό Συμβούλιο -με έκδοση γνωστοποιήσεων που θα δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας- για άμεση ή σταδιακή αύξηση των ποσών των παροχών και για διεύρυνση σε νέους δικαιούχους, στο πλαίσιο των μέγιστων διαθέσιμων κρατικών πόρων.
Μεταξύ άλλων προβλέπεται:
• Επίδομα προσωπικής βοήθειας και κατ’ οίκον φροντίδας
• Επίδομα διακίνησης
• Επίδομα υποστηρικτικών αναλωσίμων
• Επίδομα συμμετοχής σε Κέντρο Ημέρας
• Επιχορήγηση αγοράς αυτοκινήτου
• Επιχορήγηση αγοράς τροχοκαθίσματος
• Επιχορήγηση αγοράς τεχνικών μέσων και βοηθημάτων υποστηρικτικής τεχνολογίας
• Επιχορήγηση διακοπών
• Δανεισμός τροχοκαθισμάτων, τεχνικών μέσων και βοηθημάτων υποστηρικτικής τεχνολογίας
• Έκδοση δελτίου στάθμευσης
• Έκδοση Ευρωπαϊκής Κάρτας Αναπηρίας.
4. Τη δημιουργία Μητρώων Αδειούχων Παρόχων Υπηρεσιών, με αδειοδότηση των παρόχων, κατάρτιση τους και έλεγχο της ποσότητας και ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών τους.
5. Το νομοσχέδιο στοχεύει ακόμη στην σταδιακή αποσύνδεση των αναπηρικών παροχών και υπηρεσιών από τα εισοδηματικά κριτήρια και τη νομοθεσία του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (ΕΕΕ), για τα άτομα με σοβαρές αναπηρίες και με ηλικία μέχρι 65 χρόνων κατά την αίτησή τους, αναγνωρίζοντας το επιπρόσθετο κόστος που δημιουργεί η αναπηρία, ιδιαίτερα κατά την πιο παραγωγική ηλικία στη ζωή του ανθρώπου.
6. Την κατάργηση όλων των περιορισμών που υφίστανται σήμερα σε σχέση με την επιλογή από το άτομο με αναπηρία του φροντιστή του και στην παραχώρηση του δικαιώματος ελεύθερης επιλογής του ατόμου ή ατόμων που επιθυμεί να έχει για την προσωπική βοήθεια και κατ’ οίκον φροντίδα του, περιλαμβανομένων των άτυπων βοηθών και φροντιστών του.
7. Tην ενδυνάμωση των ατόμων με αναπηρίες και αύξηση των ευκαιριών για ένταξη τους στην απασχόληση, επαγγελματική αποκατάσταση, ανεξάρτητη διαβίωση, αυτονομία, συμμετοχή και ενσωμάτωση στην κοινωνία.
8. Tην ενδυνάμωση των οργανώσεων που εκπροσωπούν τα άτομα με αναπηρίες στην Κύπρο ώστε να επεκταθούν ως πάροχοι επαγγελματικών και ποιοτικών υπηρεσιών σε είδος, αποκεντρωμένα, πιο ευέλικτα και με αμεσότερη και πιο ουσιαστική υποστήριξη των ατόμων με αναπηρίες
Πού βασίστηκε το νομοσχέδιο
Το νομοσχέδιο με τίτλο «Ο περί Κοινωνικής Συμμετοχής, Συμπερίληψης και Ανεξάρτητης Διαβίωσης Ατόμων με Αναπηρίες Νόμος του 2025», ετοιμάστηκε από το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας με την ενεργή εμπλοκή στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία των εκπροσώπων της Κυπριακής Συνομοσπονδίας Οργανώσεων Αναπήρων (ΚΥΣΟΑ) και με διαβούλευση με τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των ατόμων με αναπηρίες.
Το νομοσχέδιο, όπως υπογραμμίζεται σε σχετικό σημείωμα, αποσκοπεί σε μια σημαντική μεταρρύθμιση στην κοινωνική πολιτική της Κυπριακής Δημοκρατίας για τα άτομα με αναπηρίες, που εκσυγχρονίζει, αναβαθμίζει, αυξάνει και επεκτείνει τις κοινωνικές υπηρεσίες και κοινωνικές παροχές στις οποίες έχουν πρόσβαση οι πολίτες με αναπηρίες, για την υποστήριξη της ανεξάρτητης διαβίωσης τους.
Πυξίδα στην επιδίωξη αυτή, υπογραμμίζεται, είναι οι αρχές της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Αναπηρία 2021-2030 και οι Εθνικές Στρατηγικές της Κύπρου για την Αναπηρία και τον Αυτισμό και Εθνικά Σχέδια Δράσης 2024-2028.
Autonomy for People with Disabilities: Bill Provides for Independent Living, Employment Participation and Multiple Benefits
Improving the quality of life for people with disabilities in Cyprus, as well as ensuring autonomy, participation in employment, and independent living, is the aim of a bill prepared by the Deputy Ministry of Social Welfare and the Department of Social Inclusion of Persons with Disabilities.
Among many provisions, the bill foresees the right of persons directly concerned to choose their own caregivers, the provision of support and empowerment services for persons with disabilities (PwD) and their families, as well as allowances for home care, transportation, and even holidays.
This is the bill entitled “The Law on Social Participation, Inclusion and Independent Living of Persons with Disabilities of 2025”, which was submitted yesterday for public consultation and will remain open until October 17, 2025.
More specifically, the bill sets out the following objectives:
- The creation, for the first time in the history of disability issues in Cyprus, of a unified piece of legislation that incorporates, consolidates, and comprehensively regulates all in-kind social services as well as all financial and other social benefits for persons with disabilities.
- The introduction of four new in-kind social services and the expansion of four existing ones, including:
- Decision-Making Support Counselor
- Trainer
- Personal Work Assistant
- Vocational Integration Specialist
- Social Escort/Assistant
- Cypriot Sign Language Interpreter
- Provider of Supported Living Residence Programs
- Early Family Support Psychologist
- The modernization of 11 existing financial and other benefits, such as monthly allowances and one-off grants. These support schemes will be incorporated into the new law and the rights of all current beneficiaries will be safeguarded. Moreover, the Council of Ministers will be empowered—through notices published in the Official Gazette of the Republic—to immediately or gradually increase the amounts of these benefits and extend them to new beneficiaries, within the limits of available state resources. Among other things, the following are provided:
- Allowance for personal assistance and home care
- Transportation allowance
- Allowance for supportive consumables
- Allowance for participation in a Day Centre
- Grant for the purchase of a car
- Grant for the purchase of a wheelchair
- Grant for the purchase of technical aids and assistive technology devices
- Holiday grant
- Lending of wheelchairs, technical aids, and assistive technology devices
- Issuance of a parking card
- Issuance of a European Disability Card
- The creation of Registers of Licensed Service Providers, including licensing, training, and monitoring the quantity and quality of services provided.
- The gradual decoupling of disability benefits and services from income criteria and from the Guaranteed Minimum Income legislation, for persons with severe disabilities up to the age of 65 at the time of application. This acknowledges the additional costs created by disability, especially during a person’s most productive years.
- The abolition of all restrictions regarding the choice of caregiver, granting persons with disabilities the right to freely choose the person(s) they wish for personal assistance and home care, including informal helpers and caregivers.
- The empowerment of persons with disabilities, increasing opportunities for employment, professional rehabilitation, independent living, autonomy, participation, and social inclusion.
- The strengthening of organizations representing persons with disabilities in Cyprus, so they can expand as providers of professional and high-quality in-kind services, in a decentralized, flexible, and more direct manner, offering substantial support to people with disabilities.
Basis of the Bill
The bill, entitled “The Law on Social Participation, Inclusion and Independent Living of Persons with Disabilities of 2025”, was prepared by the Deputy Ministry of Social Welfare with the active involvement of the Cyprus Confederation of Organizations of the Disabled (CYCOA) and in consultation with representative disability organizations.
As highlighted in the relevant note, the bill aims at a major reform in the social policy of the Republic of Cyprus for people with disabilities. It modernizes, upgrades, expands, and strengthens the social services and benefits accessible to citizens with disabilities, supporting their independent living.
The guiding framework for this reform is based on the principles of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities, the European Disability Strategy 2021–2030, as well as Cyprus’ National Strategies on Disability and Autism and the National Action Plans 2024–2028.
