“Κι όποιος θελήσει για να βρει ένα χαμένο αδελφό, ένα παλιό του φίλο, ας πάρει μιαν ανηφοριά ας πάρει μονοπάτια να βρει τα σκαλοπάτια που παν στη Λευτεριά. Με την ελευθερία μαζί, μπορεί να βρει και μένα. Αν ζω, θα μ΄ βρει εκεί”
-Ευαγόρας Παλληκαρίδης
Σαν σήμερα, 14 Μαρτίου 1957, απαγχονίστηκε ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης και πέρασε στο πάνθεο των ηρώων, γινόμενος πυξίδα και φάρος σε μια πατρίδα μοιρασμένη και πολυβασανισμένη.
Ήρωας με την πραγματική έννοια της λέξης, ποιητής, πατριώτης που αγωνίστηκε για την πατρίδα του και τη Λευτεριά!
Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης γεννήθηκε στηΤσάδα της Πάφου, στις 27 Φεβρουαρίου το 1938 και πέθανε στη Λευκωσία, στις 14 Μαρτίου 1957.
Υπήρξε όχι μόνο αγωνιστής της Ε.Ο.Κ.Α., αλλά και ποιητής της ψυχής, ήρωας που έγραψε το όνομά του με αίμα και ιδανικά. Για τη δράση του συνελήφθη από τις βρετανικές αρχές και εκτελέστηκε διά απαγχονισμού, αφήνοντας πίσω του το ανεξίτηλο στίγμα της θυσίας.
Ήταν το τέταρτο παιδί μιας οικογένειας που αγαπούσε τη γνώση και τη δικαιοσύνη. Από μικρός διακρινόταν για την ευφυΐα και την πειθαρχία του, ολοκληρώνοντας τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού με άριστα.
Στα δεκαπέντε του χρόνια, το θάρρος τον οδήγησε μπροστά στον ιστό της βρετανικής σημαίας στην Πάφο. Αναρριχόμενος ψηλά, την κατέβασε και τη έσκισε με τα χέρια ενός παιδιού που ήδη είχε καρδιά ήρωα. Η πράξη αυτή πυροδότησε κύματα διαδηλώσεων και αντιστάσεων. Η σύλληψή του δεν κράτησε, η νεότητά του ήταν ασπίδα.
Σε ηλικία 17 χρόνων, ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης εγκατέλειψε το σχολείο και εντάχθηκε στις αντάρτικες ομάδες της ΕΟΚα.
Στις 17 Νοεμβρίου 1955 οι μαθητές του Γυμνασίου συγκεντρώθηκαν και προετοίμαζαν μια διαδήλωση από τις γνωστές που οργάνωνε ΑΝΕ η (Άλκιμος Νεολαία ΕΟΚΑ) ως αντιπερισπασμό. Οι στρατιώτες είχαν διαταγή να πυροβολήσουν αδιάκριτα τους διαδηλωτές. Ο Ευαγόρας συνελήφθει και οδηγήθηκε στο δικαστήριο με την κατηγορία ότι συμμετείχε παράνομα σε οχλαγωγίες. Ο Ευαγόρας δεν παραδέχτηκε την κατηγορία και η δίκη αναβλήθηκε για τις 6 Δεκεμβρίου. Ήταν η αρχή του τέλους.
Μια μέρα πριν τη δίκη, μπήκε κρυφά στο σχολείο και άφησε στην έδρα ένα σημείωμα:
Παλιοί συμμαθηταί,
Αυτή την ώρα κάποιος λείπει ανάμεσά σας, κάποιος που φεύγει αναζητώντας λίγο ελεύθερο αέρα, κάποιος που μπορεί να μη τον ξαναδείτε παρά μόνο νεκρό. Μην κλάψετε στον τάφο του, Δεν κάνει να τον κλαίτε. Λίγα λουλούδια του Μαγιού σκορπάτε του στον τάφο. Του φτάνει αυτό ΜΟΝΑΧΑ.
Θα πάρω μιαν ανηφοριά θα πάρω μονοπάτια
να βρω τα σκαλοπάτια που παν στη Λευτεριά.
Θ΄ αφήσω αδέλφια συγγενείς, τη μάνα, τον πατέρα
μεσ΄ τα λαγκάδια πέρα και στις βουνοπλαγιές.
Ψάχνοντας για τη Λευτεριά θα ΄χω παρέα μόνη
κατάλευκο το χιόνι, βουνά και ρεματιές.
Τώρα κι αν είναι χειμωνιά, θα ΄ρθει το καλοκαίρι
Τη Λευτεριά να φέρει σε πόλεις και χωριά.
Θα πάρω μιαν ανηφοριά θα πάρω μονοπάτια
να βρω τα σκαλοπάτια που παν στη Λευτεριά.
Τα σκαλοπάτια θ΄ ανεβώ, θα μπω σ΄ ενα παλάτι,
το ξέρω θαν απάτη, δεν θαν αληθινό.
Μεσ΄ το παλάτι θα γυρνώ ώσπου να βρω τον θρόνο,
βασίλισσα μια μόνο να κάθεται σ΄ αυτό.
Κόρη πανώρια θα της πω, άνοιξε τα φτερά σου
και πάρε με κοντά σου, μονάχα αυτό ζητώ.
Γειά σας παλιοί συμμαθηταί.
Τα τελευταία λόγια τα γράφω σήμερα για σας.
Κι όποιος θελήσει για να βρει ένα χαμένο αδελφό, ένα παλιό του φίλο, ας πάρει μιαν ανηφοριά ας πάρει μονοπάτια να βρει τα σκαλοπάτια που παν στη Λευτεριά. Με την ελευθερία μαζί, μπορεί να βρει και μένα. Αν ζω, θα μ΄ βρει εκεί.
Ευαγόρας Παλληκαρίδης
