Πρώτη μέρα στο σχολείο: Καλύτερη προσαρμογή στην αλλαγή

Της Ελένης Δανιήλ
Εγγεγραμμένη Συμβουλευτική Ψυχολόγος
Στο Εκπαιδευτικό Θεραπευτικό Κέντρο Μάθηση & Παρέμβαση

Οι καλοκαιρινές διακοπές πλησιάζουν στο τέλος τους και σύντομα το κουδούνι θα ξεκινήσει να χτυπά για τα παιδιά που θα πάνε πρώτη φορά στο νηπιαγωγείο, για τα “πρωτάκια” που θα έρθουν για πρώτη φορά σε επαφή με το σχολικό περιβάλλον του Δημοτικού αλλά και για τα παιδιά που θα πάνε στην επόμενη τάξη. Πολλά παιδιά δεν επιθυμούν την αλλαγή και τη μετάβαση σε κάτι καινούργιο και άγνωστο, αφού τους δημιουργούνται αισθήματα ανασφάλειας, αγωνίας και άγχους. Επίσης, υπάρχουν παιδιά που δε θέλουν να βιώσουν τον αποχωρισμό από τον γονέα τους. Γι’ αυτό και οι γονείς ανησυχούν και προβληματίζονται και οι ίδιοι επειδή δεν είναι σίγουροι πώς να τα καθησυχάσουν.

Μια καλή λύση είναι να ξεκινήσετε να προετοιμάζεται το παιδί σας λέγοντας του τη δική σας εμπειρία από την πρώτη μέρα στο σχολείο. Μπορείτε να αφηγηθείτε τους δικούς σας φόβους και ανησυχίες και πως τα καταφέρατε να τους ξεπεράσετε. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ως θετικά σενάρια τη γνωριμία με νέους φίλους, με μια νέα δασκάλα και πόσα πράγματα μάθατε από το σχολείο που δε γνωρίζετε πριν.

Μπορείτε να αναφέρεστε στο σχολείο με θετικές διατυπώσεις και να κάνετε μαζί τις διάφορες προετοιμασίες, πχ διαμόρφωση του χώρου που θα διαβάζουν, τα ψώνια, ξεκαθαρίζοντας από πριν το ποσό που μπορείτε να ξοδέψετε.

Ακόμη, μπορείτε να συζητήσετε μαζί τους, τις διάφορες σκέψεις τους για το νέο περιβάλλον, λύστε τις απορίες τους, ρωτήστε τις ανησυχίες τους, για να μπορέσετε να τους καθησυχάσετε ή να τους ενθαρρύνετε με θετικά σενάρια. Προσοχή όμως, να μην παρουσιάζεται στα παιδιά τα πράγματα ωραιοποιημένα και ψεύτικα, ώστε να μην απογοητευτούν όταν αντιμετωπίσουν τη πραγματικότητα. Μπορείτε να δώσετε έμφαση ότι η αλλαγή είναι κάτι καινούργιο μεν αλλά μπορεί να επιφέρει θετικές εμπειρίες, φιλίες και γνώσεις.

Καλό είναι να επισκεφτείτε το χώρο του σχολείου από πριν και να κάνετε ξενάγηση στους διάφορους χώρους. Αυτό μπορεί να βοηθήσει το παιδί να προσαρμοστεί καλύτερα στον καινούργιο χώρο.

Σε περίπτωση που δεν θέλει να σας αποχωριστεί, φροντίστε να το προετοιμάσετε από πριν για την ώρα που θα το πάρετε στο σχολείο, την ώρα που θα φύγετε αλλά και την ώρα που θα επιστρέψετε για να το πάρετε. Να θυμάστε πάντα να κρατάτε τις υποσχέσεις σας, για να μη δημιουργήσετε μεγαλύτερο άγχος στο παιδί. Πριν φύγετε μπορείτε να το αγκαλιάσετε και να το φιλήσετε αλλά και να του δώσετε κάτι δικό σας, κάτι βολικό ίσως για το χέρι ή το λαιμό. Αλλιώς μπορείτε να του ζωγραφίσετε μια χαρούμενη φατσούλα στο χέρι ώστε κάθε φορά που νιώθει ανήσυχο, να βλέπει τη φατσούλα και να σκέφτεται ότι η μαμά ή ο μπαμπάς το στηρίζουν. 

Ωστόσο, όλα τα παιδιά χρειάζονται στήριξη κι ενθάρρυνση από τους γονείς τους ανεξάρτητα από το φύλο ή την ηλικία τους γι’ αυτό καλό είναι να υπάρχει αυτή η διαβεβαίωση. Για όλα τα παιδιά παραμένει μια μεταβατική περίοδος, καθώς αποτελεί κάτι νέο και άγνωστο, που φυσικά μπορεί να προκαλεί φόβο, άγχος και ανασφάλεια. Επίσης, οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν ότι μια μεταβατική περίοδος για τα παιδιά, χρειάζεται κάποιο χρόνο προσαρμογής, που διαφέρει σε διάρκεια ανάλογα με τις ειδικές συνθήκες που επικρατούν, την ηλικία και την προσωπικότητα του παιδιού. Γι’ αυτό οι γονείς πρέπει να σεβαστούν τη μοναδικότητα και ιδιαιτερότητα του παιδιού τους και να μην προσπαθήσουν να το πιέσουν να δεχτεί την νέα πραγματικότητα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, καλό είναι να συζητάτε μαζί τους καθημερινά, να ακούτε προσεχτικά όλες τις καθημερινές τους εμπειρίες και να τα ενθαρρύνετε. Τέλος, καλό είναι οι γονείς να προετοιμαστούν οι ίδιοι πρώτα γι’ αυτήν την αλλαγή, για να μην μεταφέρουν στα παιδιά το δικό τους άγχος και ανησυχίες, διαφορετικά σε μια τέτοια περίπτωση κάθε προσπάθεια τους να καθησυχάσουν το παιδί τους θα είναι εξαιρετικά δύσκολη.