Ελένη Δανιήλ: “Ενας ειδικός μπορεί να καθοδηγήσει τους γονείς”

Το εκπαιδευτικό θεραπευτικό κέντρο Μάθηση και Παρέμβαση στη Λάρνακα, στη περιοχή Αραδίπου, προσφέρει μια σειρά υπηρεσιών για τα παιδιά μας, ανάμεσα στις υπηρεσίες είναι και η συμβουλευτική ψυχολογία. Σήμερα κουβεντιάζουμε με την ψυχολόγο του Μάθηση και Παρέμβαση, Ελένη Δανιήλ. Μέσα από μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη η Ελένη ανάμεσα σε άλλα τονίζει ότι “η συμβουλευτική ψυχολογία απευθύνεται σε ανθρώπους οι οποίοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες και ενδεχομένως παρουσιάζουν δυσλειτουργίες, σε έναν ή και περισσότερους από τους τομείς της ζωής: τις σχέσεις, την εργασία, την ψυχική ή σωματική υγεία, κρίσεις πανικού, ψυχοσωματικά συμπτώματα ή χρόνιες ασθένειες,  άτομα τα οποία υποφέρουν από γενικευμένο άγχος και εσωτερικές εντάσεις, από την επιμονή αρνητικών συναισθημάτων ενοχών και τύψεων, άτομα με κατάθλιψη, άτομα με διαταραχές προσωπικότητας ή συμπεριφοράς από ιδεοληψίες, ψυχαναγκασμούς, φοβίες, διαταραχές του ύπνου ή της πρόσληψης τροφής, καθώς και από σεξουαλικές δυσλειτουργίες..”

SkalaTimes

Ελένη εσύ τι έχεις σπουδάσει και που;
Έχω σπουδάσει ψυχολογία στο πανεπιστήμιο της Κρήτης ενώ ακολούθως συνέχισα τις μεταπτυχιακές μου σπουδές στη Συμβουλευτική ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. 

Πώς η συμβουλευτική ψυχολογία μπορεί να βοηθήσει ένα παιδί;
Η Συμβουλευτική ψυχολογία μπορεί να βοηθήσει παιδιά και έφηβους που αντιμετωπίζουν συναισθηματικές και συμπεριφορικές δυσκολίες όπως είναι η κατάθλιψη, το άγχος, φοβίες, δυσκολίες διαχείρισης  θυμού, επιθετικότητα, δυσκολίες διαχείρισης ενός τραυματικού γεγονότος κ.α. Επίσης, μπορεί να βοηθήσει παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση, παιδιά με δυσλειτουργικές διαπροσωπικές σχέσεις . Βέβαια, τις πλείστες φορές ένα παιδί ή ένας έφηβος αντιμετωπίζουν συνδυασμό δυσκολιών. Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται μια φορά τη βδομάδα και στόχος είναι να αποκτήσουν τα παιδιά τα κατάλληλα εφόδια και δεξιότητες ώστε να μπορούν να διαχειρίζονται τις σκέψεις τους, τις δυσλειτουργικές συμπεριφορές τους και τα συναισθήματα τους.
Πώς οι γονείς μπορεί να αντιληφθούν ότι το παιδί τους αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα το οποίο θα ήταν καλό να λυθεί;
Οι γονείς γενικότερα μπορούν να ζητούν συμβουλές από κάποιον ειδικό για κάτι που θεωρούν ότι δεν είναι λειτουργικό ή φυσιολογικό στη συμπεριφορά του παιδιού τους ότι κι αν είναι αυτό. Οι γονείς πολλές φορές δυσκολεύονται να διακρίνουν αυτά τα χαρακτηριστικά ή ακόμα κι αν τα διακρίνουν δεν ενεργούν άμεσα στην αναζήτηση ειδικού για διάφορους λόγους, π.χ. μπορεί να σκέφτονται ότι με τον καιρό θα περάσει. Προσωπικά θα συνιστούσα να προχωρούν σε συζήτηση με κάποιον ειδικό για οτιδήποτε τους απασχολεί, γιατί ένας ειδικός μπορεί είτε να καθοδηγήσει τους γονείς πως μπορούν να χειριστούν μια συμπεριφορά ή δυσκολία που σχετίζεται με το παιδί τους ή αν κρίνεται απαραίτητο να προχωρήσει το παιδί για θεραπεία. Ακόμα κι αν ένα παιδί χρειάζεται θεραπεία ο ειδικός ασχολείται και με το παιδί αλλά και με τη συμβουλευτική γονέων. 

Ποια είναι να συχνότερα προβλήματα που έχουν να αντιμετωπίσουν σήμερα οι έφηβοι του τόπου μας;
Οι περισσότεροι έφηβοι σήμερα έρχονται αντιμέτωποι περισσότερο με συναισθηματικές δυσκολίες, δυσκολίες  διαχείρισης άγχους, συμπτώματα κατάθλιψης και θέματα χαμηλής αυτοπεποίθησης και αυτοεκτίμησης.

Για να βοηθηθεί το παιδί ή ο έφηβος ψυχολογικά πόσο πρέπει ή δεν πρέπει να συμβάλουν στην προσπάθεια θεραπείας και οι γονείς;
Οι γονείς αρχικά πρέπει να αποδεχτούν ότι το παιδί τους χρειάζεται θεραπεία και να το οδηγήσουν σε κάποιον ειδικό. Στη συνέχεια, αυτό που πρέπει να καταλάβουν οι γονείς είναι ότι το παιδί είναι ο θεραπευόμενος και χρειάζεται να του δώσουν χρόνο να δημιουργήσει μια σχέση ασφάλειας και εμπιστοσύνης με τον ψυχολόγο ώστε να μπορέσουν να δουλέψουν μέσα από τις συναντήσεις, τους διάφορους στόχους που έχουν τεθεί. Θέλω να επισημάνω ότι πολλές φορές οι γονείς που οδηγούν τα παιδιά τους στον ειδικό θέτουν οι ίδιοι στόχους που σχετίζονται με τις ανάγκες τους σε σχέση με τη δυσλειτουργική συμπεριφορά του παιδιού τους.  Δηλαδή για παράδειγμα, γονείς οδηγούν το παιδί τους στον ειδικό γιατί έρχεται σε καθημερινή σύγκρουση με τους συμμαθητές του στο σχολείο. Στόχος των γονιών είναι να σταματήσει το παιδί τους αυτή τη συμπεριφορά άμεσα. Σίγουρα είναι φυσικό να θέλουν να σταματήσει το παιδί τους να συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο. Αυτό που προέχει όμως είναι η αναγνώριση των λόγων που οδηγείται το παιδί σε αυτή τη συμπεριφορά και ακολούθως η σταδιακή εξάλειψη αυτής της συμπεριφοράς. Δίνεται προτεραιότητα στις ανάγκες του παιδιού και σε αυτά που είναι έτοιμο να αντιμετωπίσει. Οι ίδιοι δεν είναι καλό να παρεμβαίνουν στη θεραπεία, παρά μόνο όταν τους το ζητήσει ο ειδικός.  Βέβαια, πολλοί γονείς ανησυχούν και θέλουν να γνωρίζουν, όπως είναι φυσικό. Να είναι βέβαιοι ότι ένας ειδικός θα τους δώσει τις απαραίτητες πληροφορίες για τη σωστή διαχείριση και ενθάρρυνση της συμπεριφοράς του παιδιού τους.
 Τα σχολεία δημόσιας εκπαίδευσης έχουν ικανοποιητικούς αριθμούς ψυχολόγων για να βοηθούν τους μαθητές; Τι θα ήταν καλό να γίνει κατά τη γνώμη σου;
Θεωρώ ότι είναι απαραίτητο να υπάρχουν ψυχολόγοι διαφόρων ειδικοτήτων που να συνεργάζονται με κάθε σχολείο και ανάλογα με την περίπτωση του κάθε παιδιού να γίνεται παραπομπή στον κατάλληλο ειδικό. Αν και ήδη συμβαίνει αυτό, ωστόσο ο αριθμός των ψυχολόγων δεν είναι ο απαιτούμενος για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των μαθητών. Επίσης, πλέον κρίνω κατάλληλο να διδάσκονται στα σχολεία  θέματα που να αφορούν τη διαχείριση των αρνητικών σκέψεων, τη δημιουργία αυτοπεποίθησης και αυτοεκτίμησης, τη δημιουργία υγειών σχέσεων και άλλα τόσα θέματα που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά ώστε να νιώσουν πιο ευτυχισμένα και αποδεχτά στη σημερινή κοινωνία.

Η Συμβουλευτική ψυχολογία πως μπορεί να βοηθήσει έναν ενήλικα;
Η συμβουλευτική ψυχολογία απευθύνεται σε ανθρώπους οι οποίοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες και ενδεχομένως παρουσιάζουν δυσλειτουργίες, σε έναν ή και περισσότερους από τους τομείς της ζωής: τις σχέσεις (διαπροσωπικές, οικογενειακές, προβλήματα στις σχέσεις με τον/τη σύζυγο/σύντροφο, θέματα επικοινωνίας με παιδιά κ.ά.), την εργασία (επίτευξη στόχων, ανάληψη ευθυνών), την ψυχική ή σωματική υγεία (κρίσεις πανικού, ψυχοσωματικά συμπτώματα ή χρόνιες ασθένειες,  άτομα τα οποία υποφέρουν από γενικευμένο άγχος και εσωτερικές εντάσεις, από την επιμονή αρνητικών συναισθημάτων ενοχών και τύψεων, άτομα με κατάθλιψη, άτομα με διαταραχές προσωπικότητας ή συμπεριφοράς από ιδεοληψίες, ψυχαναγκασμούς, φοβίες, διαταραχές του ύπνου ή της πρόσληψης τροφής, καθώς και από σεξουαλικές δυσλειτουργίες). Οι συναντήσεις συστήνεται να γίνονται μια φορά τη βδομάδα όπου ο ειδικός μαζί με τον θεραπευόμενο συνεργάζονται με σκοπό ο δεύτερος να αντιμετωπίσει τα προβλήματα του και να ανακουφιστεί από διάφορα δυσάρεστα ψυχολογικά συμπτώματα,  μέσα από μια διαδικασία θεραπευτικού διαλόγου και επικοινωνίας.