Δρ Μάριος Κυριαζής: Βραβεύσεις, υποψηφιότητα για Νόμπελ και έρευνες…

Ο Δρ Μάριος Κυριαζής είναι ο γνωστός συνδημότης μας με την πολύ πετυχημένη πορεία εντός και εκτός Κύπρου, ενώ πρόσφατα βραβεύτηκε ως ο πιο πετυχημένος Κύπριος στην κατηγορία “Η ιστορία της Κύπρου”. Για όσους ενδέχεται να μην τον γνωρίζουν είναι ιατρός, γεροντολόγος ο οποίος βοήθησε στην επισημοποίηση της έννοιας του όρου “αντιγήρανση”. Έχει συμβάλει στο θέμα της βιολογικής γεροντολογίας και στο επιστημονικό κίνημα με στόχο να καταργήσει τον ακούσιο θάνατο από τη γήρανση. Το 2017 ήταν υποψήφιος για το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής για τις έρευνες του.
Σήμερα είναι χαρά και τιμή για το SkalaTimes να κουβεντιάζει μαζί του, με αφορμή την πρόσφατη βράβευση του.

Της Γιώτας Δημητρίου

Θα μου επιτρέψετε πριν πάμε στην βράβευση σας ως “ο πιο επιτυχημένος Κύπριος στην κατηγορία “Η Ιστορία της Κύπρου”, να σας ρωτήσω πώς νιώσατε όταν το 2017 ήσασταν υποψήφιος για το Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής.
Ήταν μεγάλη τιμή και αναγνώριση των ερευνών μας. Με αυτή την ευκαιρία να πω ότι παρόλο που τα βραβεία δίνονται σε άτομα, οι έρευνες και οι ιδέες έρχονται από όλη την ομάδα του υποψηφίου. Έτσι ήταν η ευκαιρία να αναγνωριστούν και έρευνες συνεργατών μου, ορισμένοι από τους οποίους είναι Κύπριοι. Βέβαια, υπάρχουν και μεγάλα συμφέροντα πίσω από τα βραβεία. Γίνονται ενέργειες στα παρασκήνια που μπορεί να περιλαμβάνουν συμφωνίες από πολυεθνικές, αξίας δισεκατομμυρίων.

Η ψεσινή σας βράβευση σε σχέση με την πολύ πλούσια πορεία σας (στην ιατρική, στη βιολογική γεροντολογία, κτλ) τι σημαίνει για σας; Πώς νιώσατε στην τελετή βράβευσης;
Όπως είπα και σε αναρτήσεις μου, ένιωσα ότι οι πράξεις μας, αν είναι αξιόλογες, πρέπει να επιβραβεύονται. Αυτό μας δίνει θάρρος να προχωρούμε συνέχεια και να προσπαθούμε να φτάσουμε σε πιο ψηλά σκαλοπάτια. Στην τελετή ήταν και ορισμένοι άλλοι αξιόλογοι άνθρωποι από άλλους τομείς και έτσι είμασταν σαν φίλοι που συναντήθηκαν ξανά, έστω και αν στην πραγματικότητα δεν γνωρίζαμε ο ένας τον άλλον.

Όταν ανακοινώσατε τη βράβευση σας στο προσωπικό σας λογαριασμό στο facebook γράψατε : “Η πορεία του ανθρώπου είναι δύσκολη. Όλοι μας χρειαζόμαστε λίγη ενθάρρυνση κάθε τόσο, για να μπορούμε να συνεχίσουμε τον Ανήφορο”. Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες δυσκολίες στην δική σας ενδιαφέρουσα και ομολογουμένως πετυχημένη πορεία;
Ο πατέρας μου έλεγε ότι όποιος έχει το ‘σκουλούτζ̌ι’, δεν έχει κάτσιμο,  προχωρά συνέχεια και του αρέσει αυτό που κάνει. Έτσι και εγώ κάνω αυτά που κάνω με ευχαρίστηση χωρίς να λαμβάνω υπόψη τις δυσκολίες. Σε κάθε 10 προσπάθειες που κάνω, μπορεί να πετύχει μόνο η μια αλλά αυτό δεν με απογοητεύει. Λέω ‘πάλι καλά που πέτυχε κάτι᾿.

Όταν είχατε ιδρύσει την επιστημονική οργάνωση ΕΛΠΙΣ Απροσδιορίστου Ορίου Ζωής,ποιοι ήταν οι σκοποί σας;
Ο σκοπός ἠταν να συγκεντρώσω σε μια ‘στέγη΄ (ψηφιακή, όχι φυσική) όλους όσων οι έρευνες θα μπορούσαν να έχουν σχέση με την γήρανση του ανθρώπου, αλλά που οι ίδιοι δεν το ξέραν. Πχ μαθηματικούς, θεωρητικούς κοινωνιολόγους, εκπαιδευτικούς, αρχιτέκτονες, γλωσσολόγους κλπ που κάνουν έρευνες οι οποίες φαινομενικά δεν έχουν καμιά σχέση με την ιατρική, αλλά, όταν τους εξηγούσα ότι στην πραγματικότητα είχαν σχέση, τότε ενθουσιάζονταν και λάμβαναν μέρος.

Είναι γεγονός πως αρκετός κόσμος σήμερα στη Κύπρο δεν γνωρίζει τι σημαίνει ο κλάδος της γεροντολογίας. Αν σας ζητούσα να μας πείτε με λίγες προτάσεις ποιος είναι ο σκοπός της επιστήμης αυτής και τι σημαίνει γεροντολόγος/Βιογεροντολόγος ;
Η γεροντολογία είναι η επιστήμη της γήρανσης. Περιλαμβάνει οτιδήποτε έχει σχέση με την γήρανση (ανθρώπινου ή άλλου οργανισμού), πχ ιατρικά θέματα, οικονομικά, ψυχολογικά, κοινωνικά κλπ. Έτσι υπάρχουν και οι γεροντολόγοι με εξειδικευμένα ενδιαφέροντα, πχ οι κοινωνιολόγοι της γήρανσης, η ψυχίατροι της γήρανσης, οι βιολόγοι της γήρανσης και άλλοι. Η βιογεροντολογία που με ενδιαφέρει εμένα, ασχολείται με την βιολογία της γήρανσης, πως γερνούν τα κύτταρα, το DNA, κλπ.

Έχω ζήσει και Νέα Υόρκη και Λονδίνο και έχω παρατηρήσει ότι οι 60χρονοι, 70χρονοι, 80χρονοι,ακόμη και 90χρονοι σε αυτές τις χώρες διαφέρουν από τους συνομήλικούς τους στην Κύπρο. (Προσωπική μου εκτίμηση βέβαια αυτό). Στο ντύσιμο, στις δραστηριότητες, κτλ. Αν όντος συμβαίνει κάτι τέτοιο που μπορεί να οφείλεται κατά τη γνώμη σας;
Είναι η νοοτροπία του λαού μας. Πολλοί εργάζονται με το όνειρο να έλθει ο καιρός για να πάρουν την σύνταξη τους και να ‘κάτσουν᾿. Το να μην κάνεις κάτι αξιόλογο όταν φτάσεις μια ηλικία, αυτό επιταχύνει την γήρανση. Αλλά βλέπω ότι και αυτό άρχισε λίγο να αλλάζει στην Κύπρο, και έχω παραδείγματα 80ρηδων ή 90ρηδων που είναι πολιτικά, κοινωνικά και εποικοδομητικά δραστήριοι.

Έχω διαβάσει ότι έχετε πει «Η μετριότητα και ρουτίνα πνίγει την διάνοια και εμποδίζει τη διαδικασία της μακροζωίας». Με ποιους τρόπους αποφεύγει στα αλήθεια κανείς την μετριότητα και την ρουτίνα σε μια τόσο μικρή χώρα όπως είναι η Κύπρος μας;
Με το να αρχίσει να σκέφτεται έξω από το συνηθισμένο. Να αναζητά πράγματα που δεν έχει ξανακάνει μέχρι τώρα, σε οποιοδήποτε τομέα. Όταν είπα πρόσφατα σε μια τηλεοπτική εκπομπή ότι μια ιδέα είναι οι ηλικιωμένοι να κάνουν αναπαράσταση προγραμμάτων που βλέπουν στην τηλεόραση (σαν αυτοσχέδιο θέατρο δηλαδή) οι παρουσιαστές σχεδόν λιποθυμήσαν από το γέλιο. Και όμως αυτό δεν εξασκεί το μυαλό μόνο αλλά και βοηθά στην κοινωνική και ψυχολογική ευημερία του ηλικιωμένου.

Το 1992 είχατε ιδρύσει την Βρετανική Εταιρία Μακροζωίας και έχετε γράψει για τον ρόλο των ελεύθερων ριζών και τα αντιοξειδωτικά. Αλήθεια, η διατροφή μπορεί να παίξει ρόλο στο πώς γερνάει κανείς;
Παίζει κάποιο ρόλο, αλλά όχι τόσο μεγάλο ή καθοριστικό όσο πιστεύουν πολλοί. Για μένα είναι η υγεία του μυαλού που έχει περισσότερη σημασία, δηλαδή το να κρατούμε το μυαλό μας και τις σκέψεις μας σε θετική κατάσταση. Βέβαια αν κάποιος έχει μια ασθένεια, τότε η διατροφή μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο.

Ιδρύσατε το Ιατρικό Μουσείο Κυριαζή, ένα πολιτιστικό κοινωφελές ίδρυμα με στόχο την ασφαλή φύλαξη παλιών ιατρικών εργαλείων και τις παραδόσεις της Κύπρου. Μελετώνας Δρ Κυριαζή την ιστορία της ιατρικής στη Κύπρο έχουμε στα αλήθεια προοδεύσει σε σημείο που να συμβαδίζουμε με την ιατρική σε χώρες της Ευρώπης όπως πχ η Αγγλία; Και αν ναι, τότε γιατί πολλοί ασθενείς διάφορων ασθενειών αναγκάζονται να μεταβαίνουν στην Αγγλία για τις θεραπείες τους;
Επειδή η Κύπρος είναι μικρή χώρα, δεν έχουμε τον πληθυσμό που χρειάζεται για να υπάρχουν και οι υπερβολικά εξειδικευμένοι ιατροί ή τα μηχανήματα. Αλλά έχουμε πολλούς αξιόλογους ιατρούς, που είναι το ίδιο καλοί όσο και πολλοί επιστήμονες του εξωτερικού, αν όχι καλύτεροι.

Όσον αφορά την ιατρική τι είναι αυτό που σήμερα λείπει από τη Λάρνακα κατά τη γνώμη σας;
Το ίδιο με την προηγούμενη μου απάντηση, σε μικρογραφία. Δηλαδή το ότι η Λάρνακα είναι μικρότερη σε σχέση με την Λευκωσία ή Λεμεσό, έτσι και οι ιατρικές ευκολίες είναι λιγότερο ανεπτυγμένες σε σχέση με άλλες πόλεις.

Όσον αφορά τη Λάρνακα μας, τι είναι αυτό που κατά τη γνώμη σας χρειάζεται η Λάρνακα σήμερα;
Ατομικό Όραμα και Πράξη. Πολλές φορές είχα έλθει αντιμέτωπος με άτομα που κάνουν μόνο παράπονα χωρίς να κάνουν και μια πρακτική προσπάθεια να λύσουν οι ίδιοι το παράπονο τους. Αυτό που χρειάζεται στη Λάρνακα είναι πιο ενεργούς πολίτες που να ανασκουμπώνουν τα μανίκια τους και να δρουν οι ίδιοι, χωρίς να κάθονται και να περιμένουν άλλους να το κάνουν. Για αυτό ιδρύσαμε και την Ομάδα Πρωτοβουλίας και Ανάπτυξης Λάρνακας (Ο.Π.Α.ΛΑ) η οποία ασχολείται με πρακτικές λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η πόλη.

Τέλος, ποιο είναι το “μυστικό” για να μην γερνάει ποτέ (ή τελοσπάντων να αργεί να γεράσει) το μυαλό του ανθρώπου;
Η συνεχής αλλαγἠ, η αποφυγή της ρουτίνας, και η θετική σκέψη, πάντα και σε κάθε περίπτωση.